СтIал Сулейманан районда алай вахтунда гадарнавайбурук акатзавай хуьрерикай сад Рухунар я.

Рухун ШанкIам ва ГарукIам вацIарин арада, Ичинрин хуьруьвай 1,5 километрдин яргъа мензилда экIя хьанвай.

Рухун гьамиша арабист алимралди, шаирралди машгьур хьана. Анаг гьахълудаказ Куьредин медениятдин маканрикай сад я лугьузвай. И хуьр ХVIII асирдин машгьур шаир, алим, динэгьли Рухун Алидин ватан я.

Риваятдай малум тирвал, Рухун хуьруьн бине Чеперин хуьряй тир пуд стхади кутуна: ГъарачIа, Селима ва Шамхала. Хуьр патарив гвай Къазихадхуьр, СикIрегъар, Къекъергар, ТIулархуьр, Бахчадхуьр хуьрерикай арадал атана.

Хуьруьвай 3 километрдин рагъэкъечIдай патахъ галай мулкунал археологиядин памятник – Къазидхуьр – ала. Эвелдай хьайи Къекъерган, СикIрегъар хуьрерни 1,5 ва 2 километрдин яргъа мензилда ава. Рухунрин хуьруьн юкьвал куьгьне мискIиндин дарамат ала.

Хуьре ихьтин тухумар авай: ГъарачIар, Селимар, Шамхалар, Бакьашар, Къазияр, Колхаяр, Мегьадар, Сардарар, Сийидар ва Агьмадар.

Рухунвияр къадим вахтарилай малдарвилел, хуьруьн майишатдал машгъул тир. 1886-йисан переписдин делилралди, Рухунрин хуьре 78 майишат ва 455 агьали (246 итим ва 209 дишегьли) авай. Абурухъ санлай 281 къарамал, 546 лапаг ва 21 балкIан авай.

Дагъустанда 1966-йисуз хьайи гужлу залзаладилай кьулухъ рухунвияр ЦIийи Макьарал куьч хьана.

Рухун Алидилай гъейри, и хуьр мадни хейлин алимралди, диндин пешекарралди девлетлу я. Абурун арада Гьажи Алифенди, Осман эфенди (алим, шейх), Абукар эфенди, Абдулгьамид эфенди, Магьмуд эфенди ва масабур ава.