ЦIийи сиягь гьазурнава
Россиядин просвещенидин министерстводи сифтегьан, кьилин ва юкьван умуми образованидин чирвилер гудай программаяр уьмуьрдиз кечирмишдайла ишлемишдай ихтияр ганвай учебникрин цӀийи хъувунвай федеральный сиягь тестикьарнава, хабар гузва «Хабарар» РИА-ди, идарадин пресс-къуллугъдин малуматдал асаслу яз. Талукь тир къарар 3-августдиз къуватда гьатнава.
«Кьилди къачуртIа, сифтегьан, асул ва юкьван умуми образование патал ктабрин федеральный цIийи сиягь тестикьарнава. Гьа са вахтунда 2025-йисан ихьтин сиягь къуватдай вегьенвайди яз гьисабнава», – къейдзава идаради.
Сиягьдик, гьа жергедай яз Россиядихъ галаз сад хьанвай регионрин тарихдиз талукь, гьакIни колледжра ва техникумра ишлемишдай «Обществознание: дибдин дережа» ктабар акатнава. Идалайни гъейри, цIийи хъувунвай сиягьдик вад ва ругуд-ирид лагьай классар патал «Чи крайдин тарих. Донбасс ва Новороссия» учебникар акатнава.
Просвещенидин министерстводи къейдзавайвал, абуру аялриз Донецкдин ва Луганскдин Халкьдин Республикайрин, Запорожьедин ва Херсондин областрин тарих умуми тарихдин сергьятра аваз чирдай мумкинвал гуда. ЦIийи хъувунвай ктабар уьлкведин мектебриз 1-сентябрдилай рекье твада.
Идалайни гъейри, федеральный сиягьдик вад-ирид лагьай классра кӀелзавай аялар патал Краснодардин крайдин, Марий Эл, Адыгея, Бурятия, Чувашия, Мордовия, Ингушетия республикайрин, Сахалиндин областдин ва Россиядин маса регионрин тарихдай ктабар кутунва.
Сифтегьан умуми образование патал сиягьда урус чIалай ва литературадай, хайи чIалай (хакасрин, адыгрин, башкиррин, мокшанрин, осетинрин, татаррин, удмуртрин ва масабурун) ва литературадай, къецепатан уьлквейрин чIаларай, математикадай, элкъвена кьунвай дуьньядай, диндин культурайрин бинейрай ва светский этикадай, гьакIни са жерге маса хилерай учебникар гьатнава.
Сифтегьан умуми образование патал сиягьдик урус чӀалай, литературадай, къецепатан уьлквейрин чIаларай, математикадай, информатикадай, географиядай, физикадай, химиядай ва биологиядай ктабар кутунва. Юкьван умуми образование патал – урус чIалай ва литературадай, къецепатан уьлквейрин чIаларай, алгебрадай ва геометриядай, информатикадай ва физикадай, химиядай ва маса тарсарай.
ГьакӀни сиягьда образованидин программадин вариативный пай патал адаптация авунвай программаяр ва умуми чирвилерин предметрай СПО-дин программайрин учебникар ава. Федеральный сиягьдикай хкуднавай учебникар патал абур ишлемишунин сергьят алай вахт тайинарзава – цIийи ктабрал яваш-яваш элячӀунин кIвалах тешкилун патал. Просвещенидин министр Сергей Кравцова учебникрин цӀийи хъувунвай сиягь уьлкведин образованидин сад тир майдан мягькемарунихъ къачунвай кам яз гьисабзава.
«КIелунин цIийи йисуз чна вад-кIуьд лагьай классар патал тарихдин тарсунай сад тир учебникрин тамам жерге кардик кутунин кIвалах эхирдал гъизва, гьакIни мектебрив кIуьд-цIуд лагьай классар патал обществознанидай сад хьтин ктабар агакьда. Идалайни гъейри, чна маса предметрайни пособияр гьазурунин кIвалах давамарзава», – хабар гана С. Кравцова.
Жасмина Саидова