25-30-августдиз Сочи шегьерда «Вири Россия – 2026» лишандик кваз кьиле фейи алай аямдин журналистикадин юбилейдин XXX лагьай форумди уьлкведин СМИ-рин алемда пешекарвилин рекьяй вичихъ асул дережа авайди нубатдин сеферда тестикьарна. Форум, печатдин изда­нийрилай гатIунна, рекъемрин платформайрал къведалди, медиа-хи­лен вири пешекарри чирвилер хкажзавай, гьуьжетарзавай, тежрибадикай ихтилатарзавай кьилин майдандиз элкъвенва. Дагъустандин делегациядик кваз ана 20-далай артух журналистри иштиракна. Абурун жергеда «Дагъустан» этномедиахолдингдин, «Дагмедиадин», «Дагъус­тан» РГВК-дин, «Даггосиздатдин», «Дагъустан» ГТРК-дин ва маса СМИ-рин векилар авай.

Дагъустандин стенд форумдиз жуьреба-жуьре регионрай атанвай журналистар агудай, сад авур центрадиз элкъвена. Адан куьмекдалди чун республикадихъ яшайишдин жуьреба-жуьре хилера авай мумкинвилер къалуриз алахъна. Шкафдин дезгейрал милли ва урус чIаларал

акъатзавай газетар, журналар, ктабар эцигнавай, къвалав чIехи экран кардик кутунвай. Адакай менфят къачуна, чна форумдин иштиракчийриз Дагъустандихъ ту­ризмдин, медениятдин рекьяй авай девлетар, региондин СМИ-рин уьмуьрдай гьар жуьредин видеороликар къалурна.

Украинада кьиле физвай махсус серенжемдин темадиз кьетIен фикир ганвай. СВО-да Россиядин Игитдин тIварцIиз лайихлу хьайи дагъустанвийрикай кьилдин контент гьазурнавай. Ада, гьелбетда, гзафбурун фикир желбна, къвез, инсанри хабарар кьазвай, Игитриз талукь суалар гузвай, газетар, журналар тупIалай ийизвай.

Чи майдандал атай гьуьрметлу­ мугьманри – РФ-дин журналист­рин союздин председатель Владимир Соловьева, Китайдин Россияда авай Векилханадин, КНДР-дин журналистрин союздин векилри стенддиз виниз тир къимет­ гана. Къецепатан уьлквейрай­ атан­вай мугьманриз иллаки хайи чIаларал акъатзавай газетар итижлу хьана. Гъавурда акьаз­ва­чир­тIани, абур геждалди га­зетрин чинриз килигзавай ва са респуб­ликада хейлин чIалар хьунал чпин мягьтелвал къалурзавай.

Форумдин сергьятра аваз, Да­гъустанди са шумуд мярекат кьиле тухвана. Абурукай кьилинди СВО-дин зонада кIвалахзавай дагъус­танви военный мухбиррихъ галаз кьиле фейи гуьруьш хьана. Ана «Сад лагьай каналдин» мухбир­ Гьуьсейн Гьуьсейнова, «Известия»­ МИЦ-дин мухбир Мурад Мегьаме­дова ва «Сад лагьай каналдин» оператор Фарид Муслимова ишти­ракна. Гуьруьшдин модератор «Институт развития новых медиа» АНО-дин регьбердин сад лагьай заместитель Изафет Эзберова тир.

Военный мухбирри чпи СВО-дин зонада кьиле тухузвай кIва­лахдикай, хаталу чкайра герек малуматар кIватIзавай къайдайрикай ихтилатарна, федеральный ва регионрин журналистрин суалриз жавабар гана. Гаф кватай чкадал къейд ийин хьи, и гуьруьш тухунин теклиф РД-дин рекъемрин рекьяй вилик финин, информациядин ва печатдин министрдин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Юрий Гьамзатова гана. И мярекат вини дережада аваз тешкилун патал вири рекьерай куьмекар гунай за адаз сагърай лугьузва.

Военный мухбиррихъ галаз кьиле фейи гуьруьшдал «Дагмедиа» ГАУ-дин регьбердин сад лагьай заместитель Фикрет Бабае­ва Кеферпатан Кавказда вичиз тай авачир военный ва ватанпересвилин «Защитник» тIвар алай журналдин презентацияни кьиле тухвана. Изданидин кьилин игитар СВО-да иштиракзавай дагъус­танвияр я. Адан чинрал чи кьегьал рухвайри женгера къалурзавай къагьриманвилерихъ галаз санал республикада СВО-дин иштиракчийриз ва абурун хизанриз куьмекар гун патал кьабулзавай серенжемрикайни суьгьбетзава. «Защит­ник» адетдин журнал туш, ам чи йикъарин игитрикай хабар гузвай кьилин чешме я.

Дагъустанди форумдин майданра республикадин СМИ-рин хи­­лез талукь пуд медиапроектдин презентацияни кьиле тухвана. Сад лагьайди – «Дагестанская правда» газетдин «Газета как правовая инфраструктура региона» тIвар алай проект. Адакай изданидин кьилин редактор Бурлият Токболатовадини юрист Эльмира Мегьамедовади ихтилатна. Проектди кIватI хьанвайбуруз печатдин гафунихъ жергедин агьалийриз юридический рекьяй куьмек гунин карда гьихьтин чIехи къуват аватIа къалурна.

Кьвед лагьайди саки 2 йис идалай вилик РД-дин рекъемрин рекьяй вилик финин министерстводи арадал гъанвай ва алай вахтунда республикадин милли чIаларал акъатзавай газетра, журналра активнидаказ кьилиз акъудзавай «Жи­­вая газета» тIвар алай проект­ тир. Презентациядин иштирак­чи­яр­ адахъ галаз цIахур чIалал чап­дай акъатзавай «Нур» газетдин кьилин редактор Байрам Абдуллаева танишарна. И проектдин кье­тIенвал ам я хьи, «SilicaAR» тIвар алай программадин куьмекдалди газет­ра чапзавай шикилрал «чан акьалтзава», телефондин камера шикилдал гъайила, газетдин чинал тайин макъаладиз талукь видеоролик акъатзава.

Пуд лагьай проект «Даггосиздат» ГАУ-дин регьбер Азнаур­ Абдурашидова къалурна. Ам Ва­тан­­дин ЧIехи дяведа къазанмишай­ ЧIе­хи Гъалибвиликай ва СВО-да кье­гьалвилер къалурзавай да­гъус­­танвийрикай гьазурнавай 10 ктабдикай ибарат тир. Пуд проект­ни кIватI хьанвайбуру хушдиз кьа­булна.

РФ-дин журналистрин со­юз­дин­ РД-да авай отделениди гьа­зурнавай шикилрин выставка­ уьл­­кведин дережада аваз кьиле­ фейи форумда кьилдин вакъиадиз элкъвена. «Дагъларин уьл­кведин уьмуьрдай» тIвар ганвай­ выставка Россиядин халкьарин садвилин йисаз­ талукьарнавай ва тамашачийриз­ машгьур шикилчи Камил Чутуеван­, милли чIа­ларал акъатзавай газетрин редакцийрин архивдай къачунвай шикилрин куьмекдалди­ дагъви халкьарин адетрихъ, яша­йишдин кьетIенвилерихъ, иер тIе­биатдихъ, девлетлу медениятдихъ­ галаз таниш жедай мумкинвал авай.

ЦIи Дагъустандин журналистар уьлкведин дережада аваз кьиле фейи пешекарвилин конкурсрани тафаватлу хьана. Абурун нетижаяр форумдин сергьятра аваз кьунвай.

Шабагьрин кьадардал гьалтай­ла, Дагъустан виридалайни па­­ра шабагьриз лайихлу хьайи вад региондин жергеда гьатна. Са шакни­ алачиз, им лайихлу нети­жа я. Амма заз, гьам гьукуматдин, гьамни­ кьилдин СМИ-рин векилрихъ эл­къвена, мад сеферда эвер гуз кIан­зава: уьл­кведин дережада аваз теш­кил­за­вай конкурсра активнидаказ­ иштиракна кIанда. Абурун куьмекдалди чавай чи ала­кьунар къалуриз, кIва­лахдин жигьетдай чахъ авай къуватар федеральный дережада ахтармишиз,­ цIийи чирвилер къачуз жеда.

Къейд ийин хьи, форумдин сергьятра аваз, РФ-дин журналис­трин союздин председатель Владимир Соловьева, чи ватанэгьл­и, бинеяр Хасавюрт райондин Къурушрин хуьряй тир бажарагълу журналист Изафет Эзберовадив «За храбрость» медаль вахкана. Ам и шабагьдиз СВО-дин темадиз талукьарнавай «Сердце воина» проектдай лайихлу хьана.

«Вири Россия» форум надир майдан я. Ада гьар йисуз Россиядин жуьреба-жуьре регионрай тир 1000-далай виниз журналистар санал кIватIзава. Уьлкведин СМИ-рин уьмуьрда кьиле физвай и лишанлу вакъиадин сергьятра аваз, гьар жуьредин семинарар, лекцияр, элкъвей столар, выставкаяр, гуьруьшар текшилзава, абуру журналистриз тежриба хкажиз, пешекарвилин рекьяй чирвилер артухариз куьмекзава.

Ихьтин дережадин мярекатда иштиракун патал, гьелбетда, пулдин чIехи такьатарни герек я. Чи отделение жемиятдин тешкилат я, гьукуматдин бюджетдай пулдин такьатар чара ийизвач. Отде­ленидиз жуьреба-жуьре мярекатар­ кьиле­ тухуз меценатри куьмекзава. «Вири Россия-2026» фо­румда ла­йих­лудаказ иштиракун патал чаз «Главрыба» экотуркомплексдин кьилевай ксари пулдин куьмек гана. Заз кьилди жуван ва республикадин вири журналист­рин патай абуруз сагърай лугьуз кIанзава. Къуй абурун берекатар мадни артух хьурай!

Мегьамед  Ибрагьимов,

РФ-дин журналистрин союздин РД-да авай отделенидин председатель