КIелунин цIийи йис мукьва жезвай августдин вацра республикадин районрани­ хуьрера образованидин идараяр лазим­ къайдадиз гъунин кIвалахар худда кьиле­ физва. Адет яз, РФ-дин просвещенидин­ ми­нистерстводи тагькимарунин бинедал­лаз, ихьтин кIвалахар 20-августдалди акьалтIа­рун лазим я (комиссияди ахтарми­шайда­лай кьулухъ гьазур хьунин актунал къул чIугвадайвал). Амма и вахт федеральный­ къанундалди тайинарнавач. Идалайни гъей­ри, комиссияди винел акъудай нукьса­нарни арадай акъуддай вахт лазим жезва. ГьикI ятIани, герек вири терефар – цIаяр кьунин, терроризмдин жигьетдай хатасузвал, михьивилин, кабинетар, тIуьн гудай чкаяр, патарив гвай мулкар дуьзгуьн ва къулай гьалдиз тагъанмаз, комиссияди гьазур­ хьунин акт кьабулдач, ам кьабул тавунмаз­, мектебда тарсар башламишдай ихтияр авач.

Бязи лезги районрин администрацийри агакьарзавай малуматрал асаслу яз, муниципалитетар кIелунин цIийи йисаз асул гьисабдай гьазур я.

СтIал Сулейманан районда 

СтIал Сулейманан райондин образованидин идараяр кIелунин цIийи йисаз саки гьазур я, хабар гузва муниципалитетдин информациядин къуллугъди, образованидин отделдин начальник Гьуьсейн Шихбабаеван гафарал асаслу яз.

ИкI, малум хьайивал, райондин са жерге мектебра цIийи хъийидай ремонтдин кIва­лахар кьиле тухванва. ЦIаяр кьунин вилик пад кьадай ва терроризмдин жигьетдай­ хатасузвал таъминарунин кIвалахар саки­ эхирдив агакьнава. ГьакIни вири мектеб­ра патарив гвай мулкар михьи авунин кIва­лахрив эгечIнава.

Райондин 10 мектебда 1-сентябрдилай агротехнологиядин классар ачухда. И проект  федеральный «АПК-диз кадрияр» программадин сергьятра аваз кьилиз акъудзава. Гележегдин пеше хкягъунин рекье куьмек гун, набататчивилин ва малдарвилин хилера ишлемишзавай алай аямдин технологийрихъ галаз таниш хьун – им хуьруьн майишатдин хилен гележегдин пешекарар  патал лап хъсан мумкинвал я, гьисабзава Гь. Шихбабаева.

Кьурагь районда

КIелунин цIийи йис мукьва жезвай и йикъара Кьурагь районда образованидин идараяр чирвилер гунин гьерекатдиз гьазур хьунин дережа  гегьенш майданра ахтармишна.

Райондин образованидин отделдин начальникдин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Имамудин Сайдумов кьиле авай комиссияди  мектебра цIийи хъийидай ремонтар  кьиле физвай тегьер, абуру тайинарнавай вахтунин сергьятар хуьн ва,  санлай къачурла, райондин мектебарни аялрин бахчаяр 1-сентябрдиз гьазур хьунин дережа ахтармишна. Кьилди къачуртIа, образованидин отделдин векилар  КIирийрин  юкьван мектебдиз ва интернатдиз, КьепIиррин, Гелхенрин, Штулрин, Ашарин мектебриз ва аялрин бахчайриз фена, гьакIни Ашарин хуьре  цIийи мектеб эцигзавай майдандални кьил чIугуна.

Хабар гузвайвал, комиссиядин членри кьетIен фикир кьиле тухузвай ремонтдин кIвалахрин еридиз, чирвилер гудай классар авай гьалдиз, спортзалриз, тIуьн гудай чкайриз ва мектебрин маса къурулушриз, гьакIни цIаяр кьунин вилик пад кьадай серенжемриз, санитариядинни михьивилин истемишунрал амал авуниз гана. Ахтармишунин нетижада кIвалахар графикда къалурнавай вахтунилай фад тамамарнавай идараяр къейдна, нукьсанар арадай акъудунин жигьетдайни тагькимарна.

Къейднавай вири крар гуьзчивилик кутунва, хабар гузва райондин информациядин къуллугъди.  КIелунин цIийи йис башламишдалди вилик абур мад сеферда ахтармиш хъийида.

Ахцегь районда

16-августдиз Ахцегь райондин кьил Аб­дул-Керим Палчаев Къурукаларин юкьван мектебдиз мугьман хьана ва ана ремонтдин кIвалахар кьиле физвай гьал ахтармишна.

Малум хьайивал, алай вахтунда мектебдин гьаятар аваданламишунин кIвалахар кьиле физва: пудратдин тешкилатди ана  винел пад дуьзарзава ва бетон цазва. Идалай кьулухъ, винел патан къат яз, ана гуьрчегардай (декоративный) къван твада – ада  мектебдин акунар алай аямдинбур ва гуьрчегбур ийида.

Муниципалитетдин кьил ийизвай кIва­лахрилай рази хьана. КьетIен фикир ада ремонтдин кIвалахар акьалтIардай вахтунал желбна – кIелунин цIийи йис башламишдалди амайди лап тIимил йикъар я. Гьаниз килигна, вири крар вахтунда акьалтIарна кIанда.

Райондин информациядин къуллугъди хабар гузвайвал,  Ахцегь райондин мектеб­ра, «Спорт – норма жизни» федеральный проектдин сергьятра аваз,  ГТО патал алай аямдин тадаракар эцигунин кIвалахарни давам жезва. Райондин кьилин тапшуругъдалди  муниципалитетди лазим тадаракар тайинардай майданар гьазурнава ва анра бетон цанва. 2026-йисан июлдин эхиррай  тадаракрин сад лагьай комплект Ахцегьрин В.Эмирован тIварунихъ галай 2-нумрадин мектебдив агакьна. Алай вахтунда­ объект­дал тренажерар, турникар ва тарар­ (брусья) туькIуьрзава. Гуьгъуьнлай анра чил­ резиндин къатуналди кIевирда. Санлай­ къачурла, Дагъустанда  алай йисуз ихьтин ГТО-дин майданар 12 муниципалитетда туь­кIуьрда. Абур гьам мектебра кIелзавай аялар, гьамни вири яшарин  агьалияр патал фикирда кьунва.

Проектрин гьисабдай

Идалай вилик хабар гайивал,  2026-йисан вахтунда Дагъустан Республикада,  «Жегьилар ва аялар» ва «Хизан» милли  проект­рин сергьятра аваз,  35 школадани аялрин бахчада ремонтдин кIвалахар кьиле тухудайвал я. ИкI, федеральный бюджетдин гьисабдай  республикадин 11 муни­ципалитетда авай образованидин 27 идара (гьа жергедай яз аялрин 6 бахча)  цIийи хъийида, респуб­ликадин бюджетдин гьисабдай 7 муниципалитетда авай 8 мектеб алай аямдин истемишунрив кьадайвал туькIуьрда. Регионда гьакIни 2027-йисуз­ мектебар цIийи хъувунин планарни туь­кIуьр­зава. ИкI, федеральный бюджетдин гьисабдай алукьдай йисуз Да­гъус­танда образованидин 20 идара – 12 мектеб ва 8 бахча ремонтда. Кьиблепатан Дагъустандин муниципалитетрикай и сиягьда анжах Табасаран район ава.

Идалайни гъейри, гатфариз къати марфар къуникди зарар гайи образованидин идарайрин къурулушар гуьнгуьна хтун патал чара авур федеральный такьатрин гьисабдай республикада фад арадал гъиз жедай конструкцийрикай гьазурзавай 7 мектеб эцигунин кIвалахар кьиле физва.

1-сентябрдиз республикадин мектебри чпин ракIарар сад лагьай классриз физвай 46 агъзур аялдиз ачухда. Идалай вилик йисуз Дагъустандин мектебриз сифте камар 48 агъзур аялди вегьенай. Санлай къачурла, РД-дин образованидин ва илимдин министерстводи хабар гузвайвал, Чирвилерин юкъуз республикадин мектебрин партайрихъ 486 000 аял ацукьда.

Жасмина  Саидова