Техиларни бул я, алафарни
Гатун са йикъа хъуьтIуьн са варз тухарда, – бубайрин и мисалдин гьахълувал виридаз ашкара я. Уьзуьмлухрани багълара, теплицайрин майишатрани производстводин маса хилера агротехникадин серен...
Гатун са йикъа хъуьтIуьн са варз тухарда, – бубайрин и мисалдин гьахълувал виридаз ашкара я. Уьзуьмлухрани багълара, теплицайрин майишатрани производстводин маса хилера агротехникадин серенжемар кьиле тухун давамарунихъ галаз санал хуьруьн майишатдин карханаяр, лежбервилинни фермервилин майишатар ва кьилдин ксар - арендаторар и йикъара агакьнавай гад кIватI хъувунал ва мал-къарадиз алафар гьазурунал машгъул я. Неинки СтIал Сулейманан районда, гьакI санлай республикада кIвенкIвечи агрохолдингрикай сад тир «АлиЯК» ООО-да гатфарин чуьлдин кIвалахар хъсан еришралди тешкиллудаказ кьиле физва.
И йикъара райондин хуьруьн майишатдин ва суьрсетдин управленидин начальник Къазиагьмед Къазиагьмедовахъ, адан заместитель Къазиагьмед Абумислимовахъ ва кьилин пешекар Гьамидин Абдулкъафаровахъ галаз чун «АлиЯК» ООО-дин магьсулрин никIериз ва векьин уьруьшриз фена. ЦIийи Макьарин хуьруьн кьилихъ галай Яргъи никIера мухан кьилери пакаман кьезил шагьвардал лепе гузва, гуя абуру, чеб гьасилай лежберриз, юкь агъузна, икрам ийизва. Къизилдин ранг акьалтнавай никIер акурла, гуьгьуьлар шад жезва.
УСХиП-дин начальник Къазиагьмед Къазиагьмедова ва «АлиЯК» ООО-дин управляющий Абрек Шерифова чаз лагьайвал, агрохолдингдихъ 465 гектар никIер ава. Кьулан СтIалрин хуьруьн мулкунал мух гвена акьалтIарнава. Алай вахтунда гад агудунин кIвалахар калун участокда давамарзава. Гектардин бегьерлувал 30-35 центнер яз, никIерай 1000 тонндив агакьна техил кIватI хъувунва.
Чун фейила, Яргъи никIер участокда гад агудунал тежрибалу механизаторар тир Мукаил Рамазанова ва Рамазан Балафендиева идара ийизвай гьа карханадин цIийи 2 комбайн машгъул тир.
– За гатун вахтунда комбайндал кIвалахиз саки 10 йис я, – лугьузва Р. Балафендиева. – Магьсулрин никIер, анра дигмиш хьанвай техилдин бегьер акурла, шадвал акатзава, кIвалахиз ашкъи къвезва. Бул хьурай техилар!
Комбайнийри кIватI хъувур техил прицепар галай кьве машинди харманрал хутахзава. Гад агудай никIерай гуьгъуьналлаз махсус агрегатар галай 4 тракторди самар элкъвей чIехи кIватIара (рулонра) кьазва. Самар, энгел тавуна, «Шур дере» участокда ва Кьулан СтIалрин мулкунал агрохолдингдин мал-къаради кьуьд акъудзавай чкайрал хутахзава, виликамаз эцигнавай кьурарик харадиз язава.
Къазиагьмед Къазиагьмедова, Абрек Шерифова ва Къазиагьмед Абумислимова чун самарикай рулонар кьунвай никIеризни тухвана. Абрек Шерифова чаз лагьайвал, самарин са кIватIунай (рулондай) 130 килограмм къвезва. И къайдада кIватIнавай самар никIерай хутахун, кьурарик харайра эцигун ва мал-къарадиз тIунариз вегьинни регьят я. Икьван чIавалди 50 тонн самар кIватI хъувунва.

Гад агудунихъ галаз сад хьиз, агрохолдингда къведай йисан бегьердин къайгъуни виликамаз ийизва. ИкI, техилар ва самар кIватI хъувур никIера гуьгъуьналлаз цанар цазва. И кардал гужлу «Кировец» трактор машгъул я. Ада гьар юкъуз 10-12 гектарда цанар цазва. Са куьруь вахтунда и серенжемар 50 гектарда кьилиз акъуднава.
Абрек Шерифова лагьайвал, къведай йисан бегьер патал агрохолдингда 700 гектарда кьван мух цада. Лагьана кIанда, «АлиЯК» ООО асул гьисабдай мал-къара хуьнал машгъул я. Мухни ана малариз ем патал цазва. Карханадихъ гьакIни са йисан ва гзаф йисарин векьин уьруьшар ава.
Икьван чIавалди агрохолдингда 4200 тонн силос ва 1800 тонн сенаж гьазурнава, мал-къаради кьуьд акъуддай чкайрал хутахна, саламат авунва.
Агрохолдингда авайла, чна хуьруьн майишатдин ва суьрсетдин управленидин кьилин пешекаррихъ галаз санлай районда мал-къарадиз алафар гьазурунин кIвалахар кьиле физвай гьалдикай ихтилатар авуна. Чаз лагьайвал, икьван чIавалди районда, санлай къачурла, 26 000 тонн алафар (векьер, сенаж ва силос) гьазурнава. Идакай 20000 тонн КФХ-рал, ЛПХ-рал ва кьилдин ксарал ацалтзава. Гад агудунин кIвалахар «Новый путь» СПК-дин 65 гектар никIерани кьиле физва.
Мал-къарадиз алафар гьазурунал кьилдин ксарин куьмекчи майишатарни машгъул я. Абуру векьер уьруьшрай, багъларин жергейрин арайрай, чIурухъан чкайрай язава. ДаркIуш-Къазмайрин, ЦIийи Макьарин, Эминхуьруьн, Герейханован хуьруьн поселенийра, Кьулан СтIалрин калун участокда ЛПХ-ри векьер яна, туьквера кьуна, мал-къаради кьуьд акъуддай чкайрал хутахна саки акьалтIарнава.
Виликан йисарилай тафаватлу яз, эхиримжи вахтара районда векьер дергесралди ваъ, махсус агрегатар галай тракторралди, бензин цадай алатралди язава.
Ягъай кьуранвай векьер туьквера кьунал районда пресс-подборщикар галай 20-дав агакьна тракторар машгъул я. Абурун чIехи пай кьилдин ксаринбур я.
УСХиП-дин кьилин пешекар Гьамидин Абдулкъафарова алава хъувурвал, авай мал-къарадин кьадардиз килигайла, районда 20 000 тонн алаф гьазурунин лазимвал ава. Чун инанмиш хьайивал, алай йисуз районда гьам техилар, гьамни алафар булдаказ ава.
Квез къуватар хьурай, гатун кIвалахрал машгъул зегьметчияр!
Хазран Кьасумов