31-майдиз Дербентда, чи халкьдин медениятдин руьгьдин бине тир СтIал Сулейманан тIварцихъ галай Лезги театрда, пуд лагьай сеферда тешкилнавай халкьдин милли «Лезги гъед» премия вахкуниз талукьарнавай мярекат шад сувар хьиз кьиле фена. Алай йисуз милли медениятдин межлис лезги шаир ва гьикаятчи, жемиятдин деятель Забит Ризванован 100 йис тамам хьуниз бахшнавай.
Къейд ийин, «Лезги гъед» премия милли медениятдин федеральный автономияди (ФЛНКА) арадал гъана. Ам ва адахъ галаз санал тешкилнавай «Лезги халкьдин дамах» медаль халкьдин вилик лайихлувилер авай, хайи чIал, меденият, адетар, сеняткарвилер хуьник, вилик тухуник пай кутазвай ватанэгьлийриз гузва. «Лезги гъед» премия лезги чилин алакьунар авай рухвайризни рушариз ийизвай икрам я. Абуру чпин чешнедалди несилрик руьгь кутазва.
Сятдин пуд. Театрдин фойедиз мугьманар къвезва. Абурун фикир, дараматдин къенез гьахьнамазди, аквазвай «Лезги гъед» алай баннерди вичел желбзава. ЭрчIи пата — шикилрин выставка, хъенчIин къапар алай стол, тарихдин ва эдебиятдин ктабар… Атанвай мугьманри «Лезги гъед» алай баннердин патав рикIел аламукьдай шикилар язава.
Сятдин кьуд тамам хьайила, тамашачийри залда чкаяр кьуна. Лезги театрдин зал тамамдиз мугьманрив ацIанвай. Абурун арада гьукумдин органрин, муниципалитетрин администрацийрин, жемиятдин векилар, алимар, муаллимар, писателар ва масабур авай.
Сегьнедин далу пата авай пердедилай «Лезги гъед» премия арадал гъайи тегьер рикIел хкизвай видеороликдай залдиз машгьур диктор Руслан Шейдаеван ван чкIизва: «Лезги гъед. Машгьур, садазни ухшар авачир, вичин тарих агъзур йисарин дериндиз физвай, муьжуьд кIвенкI алай гъетрен-гамунин нехиш. Асирралди Кьиблепатан Дагъустанда гамар хурунин устIарвал, халкьдин сеняткарвилин арада кьилинбурукай сад. И гамарай, гуьзгуьдай хьиз, чи хайи чилин къадим, надир, масабуруз ухшар тушир руьгьдин меденият аквазва. Лезги гъед вири Кавказдин медениятдин ирс ва сеняткарвилин кьилин лишанрикай сад я. И надир нехиш алаз гъили хразвай гуьрчег гамар кIвалерин, музейрин ва антиквариатрин кIватIалрин халисан дамах я.
«Лезги-стар» Ихьтин тIвар алаз абур дуьньяда машгьур я. Лезги гъед Россиядин ва маса шегьеррин музейрани къалурнава. Абурун арада Эрмитаж, Нью-Йоркда авай метрополитен, Лондонда авай Альбертанни Викториядин музеяр ва масабур ава.
Ажайиб кар туш: Лезги гъед ФЛНКА-ди вичин 25 йис тамам хьун къейд авур йисуз арадал гъайи халкьдин премиядин лишан хьана…»
Мярекат кьиле тухузвай Владик Батмановани Шапери Къурбановади 2026- йисан «Лезги гъед» премиядин сагьибар малумардалди вилик мугьманар тебрикун патал гаф ФЛНКА-дин регьбер Васиф Гьасановаз гана.
«Ассаламалейкум, чан жуванбур! Зун пара шад я къе чи меденият вилик тухузвай, ам мадни девлетлу ийизвай ксариз ва жуван халкьдиз салам гунал.
Къадим шегьерда авай чIехи шаир СтIал Сулейманан тIварцIихъ галай театрдин и гуьрчег залда къе чи халкьдин вилик-кьилик квай рухваярни рушар кIватI хьанва. Чаз гьар йисуз и мярекат кьиле тухуз куьмек гунай заз Лезги театрдин директор Динара Эминовадин ва шегьердин администрациядин тIварарихъ разивилин келимаяр лугьуз кIанзава. За гьакIни ФЛНКА-дин кIвалах вилик кутаз хейлин йисара са кIвачел акъвазнавай ФЛНКА-дин советдин председатель Ариф Керимоваз, генерал Тагьир Эминоваз, ФЛНКА-дин вице-президент хьайи Мамед Абасоваз, Махачкъалада лезги медениятдин центр кардик кутур Пакизат Рагьимхановадиз ва масабуруз рикIин сидкьидай сагърай лугьузва. Аллагьди хуьрай куьн вири!
Пуд йис вилик ФЛНКА-дин советдал чна чпин зегьметдалди, алакьунралди чи халкьдин меденият, адетар вафалувилелди хуьзвай, вилик тухузвай, тарихдин къайгъуда авай ксариз халкьдин «Лезги гъед» премия, лезги халкьдин вилик лайихлувилерай «Лезги халкьдин дамах» медаль гудай къарар кьабулна. Чна и шабагьар чи ватанэгьлийрив ингье цIи пуд лагьай сеферда вахкуда», – къейдна ФЛНКА-дин регьберди.
Вичин рахунрилай гуьгъуьниз Васиф Гьасанова жемиятдинни сиясатдин деятель, машгьур меценат Мамед Абасовав ва эхиримжи йисара Кьиблепатан Дагъустанда хайи чIал, милли меденият, адетар хуьнин жигьетдай кьиле тухузвай мярекатрик, проектрик вичин чIехи пай кутазвай Мурад Мегьамедкеримовав «Лезги халкьдин дамах» медаль шад гьалара вахкана.
Гуьгъуьнлай сегьнедилай Дербент шегьердин администрациядин кьилин заместитель Жамбулат Гьасанов, Дагьустандин жемиятдин палатадин векил, Дагъустандин лайихлу духтур Светлана Гьамзатова рахана, иштиракчийриз милли межлис мубаракна.
Ахпа мярекат кьиле тухузвайбуру алай йисуз халкьдин «Лезги гъед» премиядиз лайихлу хьанвай ватанэгьлийрин тIварар сад-садан гуьгъуьналлаз малумарна.
ЦIи абурун жергеда футболдин «Леки» клуб арадал гъайи Рафик Агъамирзоев, РД-дин Гьукуматдин халкьдин алатрин оркестрдин дирижер, «Этнобэнд» ВИА-дин художественный руководитель Рашид Бекеров, каллиграф, диндин алим Ширинбег Мирзоев, журналист, «Лезги газетдин» кьилин редактордин заместитель, лезги чIалан са жерге ктабрин автор Куругъли Ферзалиев, Мегьарамдхуьруьн райондин Къуюстанрин юкьван мектебдин хайи чIаланни эдебиятдин муаллим Карина Гьуьсейнова, эдебиятдин «Марвар» кIватIал авай.
Мярекатдин сергьятра аваз, гьакIни лезги чIал, эдебият, меденият, искусство вилик тухузвай проектар кьилиз акъудзавай Мавлудин Хайировав, Зарина Гьажиевадив, Мизамудин Магьмудовав, Гуьлера Камиловадив, Эсмира Гьажимегьамедовадив, Женнеткъиз Батихановадив грамотаяр, Диана Хизриевадив, Гуьлханум Аллагькъулиевадив, Рагнета Алибеговадив, Афизат Демировадив, Зарема Мердалиевадив разивилин чарар вахкана.
Шабагьар вахкунин арайра музыкадин училищедин хорди – «Яргунат» ва «Махпур» (дирижер – Мавлудин Хайиров), «Элегия» ансамблди — «Магьи дилбер» (регьбер – Наиля Шагьмурадова), Дагъустандин халкьдин артистка Фаризат Зейналовади «Зи Лезгистан, зи Дагъустан», халкьдин манияр, «Голос» проектдин гъалибчи Эльмира Къарахановади «Фатима» ва «Шегьердал ашукь инсанар», РД-дин лайихлу артист Селим Аллагьярова «Хайи чил», «КIвалаха, стхаяр!» манияр лагьана, «Этнобэнд» ВИА-ди «Къурушдал сувар» макьам тамамарна, «Гуьнеш» ансамблди зарб кьуьлер авуна.
Мярекат вини дережадин тешкиллувал аваз кьиле фена. Концертдин программани итижлудаказ гьазурнавай, нумраярни сад-садалай хъсанбур тир. Мярекатдин иштиракчийри абур гурлу капар ягъуналди кьабулна.
Къагьриман Ибрагьимов
