И нумрада чна гьуьрметлу кIелзавайбурун вилик лезги халкьдин бажарагълу компо­зитор, Дагъустандин харусенятрин ла­йихлу векил Гьасанагъа Мурсалова (1935-2001) Шагь-Эмир Мурадован (1913-1996) чIалариз теснифнавай «Буба» мани гъизва. Лезги халкьди вичин эменни яз гьисабзавай и машгьур эсердиз экуь дуьнья акур йисар чаз гьелелиг малум туш. Амма «Буба» мани сифте яз Советрин девирда гегьенш сегьнедал акъу­дайди Дагъустандин халкьдин артист, лезги халкьдин рикI алайбурукай сад тир манидар Тарлан Мамедов тирдал са шакни алач. Гаф кватай чкадал лугьун лазим я хьи, гьа Тарлан Мамедован рикIел аламукьдай сесинин, еке алахъунрин нетижада и манидин вири лайихлувилер, лезги макьаматдин мугьитIдин (океандин) жуьреба-жуьре нур гудай гевгьерар яб гузвайбуруз ачухдаказ акуна. Къени гьакI яз амазма.

Гь. Мурсалов XX асирдин лезгийрин арада тIвар-ван авай композиторрикай сад тир. Ада теснифатдин рехъ вичи-вичиз макьаматдин сирер чирунилай гатIунна. Гуьгъуьн­лай ада Махачкъалада Готфрид Гьасанован тIварунихъ галай макьаматдин училище акьалтIарна.

Эсер теснифунин илгьам Гьасанагъа Мурсаловаз багъда кIвалахдайлани, фу недай чкадални, са гафуналди, гьинал хьайитIани къведай. И арада композиторди вичин кьилиз атанвай цIийи манидин гьава чарчел кхьиз тади ийидай.

Гьасанагъа Мурсалован эсерра гьиссерин гужлувили, ва­къиаяр кьатIуни кьетIен чка кьазва. Ада къе­нин юкъуз лезги макьаматдин фондуна кьетIен чка кьазвай ­вишелай виниз эсерар теснифна. Композиторди туькIуьрай манияр лезги халкьдин макьаматдихъ галаз сих алакъада ава. Гьасанагъа Мур­салован халкьдиз сейли тир манийрин арадай чавай «Наз гумир» (чIалар – Алирза Саидованбур), «Ахцегьрин багълар» (чIалар – Абдул  Му­тIалибован­бур), «Варз алай йифиз» (чIалар – Шагь-Эмир Мурадованбур), «Зун вал ашукь хьайи чIавуз» (чIа­лар – Иб­рагьим Гьуьсейнованбур), «Цуьк­верин сувар» (чIалар – Къияс Межидованбур) ва цIудралди масабурун тIва­рар кьаз жеда. ­Гьасанагъади туькIуьрнавай гуьзел ­манияр, композитор рагьметдиз фена къанни вад йис хьанватIа­ни, къенин юкъузни сегьнейрал, мехъеррикни межлис­рик ва маса  шад мярекатрал тамамар­зава.

Бажарагълу композитордин тIвар 2014-йисуз Ахцегьрин куьчейрикай садаз гана. Им Гьасанагъа Мурсаловича лезги халкьдин медениятдик кьетIен пай кутунай адан руьгьдиз еке гьуьрмет авун я.

Буба

1)

Буба, фирла вун дяведиз,

Тапшурмишнай дидедиз.

Килиг, ийимир кьилин агъузвал,

Къалурмир рикIин ажузвал.

Тикрарбенд:

Буба, буба, азиз буба,

Чи азадвал хвейи буба.

Уьмуьр, зегьмет, гьуьрмет хьайи,

Вафалувал хвейи буба.

Дамахзава за ви тIварцIел,

Багьа я ви шикил, буба.

2)

Дидедин дердиниз уртах

Хьанай чун, ви балаяр.

ЧIугуна зегьмет, авуна кIвалах,

Цана никIер, кутуна багъ.

3)

Буба, вун хьиз хьана кьегьал,

Кардиз чна гуч мажал.

Герек юкъуз за эцигда чанни,

Ватан паталди чи хайи.

Гафар – Шагь-Эмир Мурадованбур                     Гьава – Гьасанагъа Мурсалованди

Мани нотайралди кхьейди Мурад Саидов я.

Мурад  Саидов