Къуватар хьурай, ципицIчияр!
«Гад акъатна, зул хьана чаз, гьар са емиш бул хьана чаз», - лугьузва лезгийрин машгьур манида. Гьакъикъатдани, зул йисан кьиляй-кьилиз чIугур зегьметди арадал гъайи емишар, майваяр кIватI хъийидай вахт я.
Уьзуьмчияр патални жавабдар, кIвалахрин къизгъин вахт алукьнава: дигмиш хьанвай ракъинин кагьрабаяр вахтунда ва пучвилер авачиз кIватI хъувун лазим я.
СтIал Сулейманан райондин хуьруьн майишатдин карханайрихъ, лежбервилинни фермервилин майишатрихъ, арендаторрихъ, санлай къачурла, 1721 гектар уьзуьмлухар ава, абурукай 1614 гектар бегьердал атанвайбур я. Алатай йисуз и майданрай, гектардин бегьерлувал 122 центнер яз, 19 702 тонн ципицIар кIватI хъувунай.
Районда сифтебурукай яз ципицIар кIватI хъувунив Эминхуьруьн мулкунал кардик квай КФХ-яр ва арендаторар эгечIнава. И йикъара чун Дагъустан Республикадин хуьруьн майишатдин лайихлу работник Алимирзе Агъамирзоеван (1-шикилда) участокдиз фена. Ана авай хъсан къайда, михьивал, тегьенгрик квай ципицIрин бул бегьер акурла, гуьгьуьлар шад жезва. Ида чун мягьтеларнач, гьикI лагьайтIа, Алимирзе Жамалович тежрибалу агроном-уьзуьмчи я. Туладин хуьруьн майишатдин техникум акьалтIарай ада саки 20 йисуз «Аламишинский» совхозда уьзуьмчивилин бригададин бригадирвиле ва 6 йисуз «Зардиян» ООО-да кьилин агрономвиле кIвалахна. Дурумлу зегьметдиз, кIвалахда къазанмишай агалкьунриз килигна, 2018-йисуз А. Агъамирзоеваз «Дагъустан Республикадин хуьруьн майишатдин лайихлу работник» лагьай тIвар гана. Ингье 8 йис я ада хайи хуьре арендатор яз кIвалахиз, ципицIар гьасилиз.
– Зи кIвачихъ бегьердал атанвай 7 гектар уьзуьмлухар гала, – лугьузва А. Агъамирзоева. – Участокда 5-6 жуьре сортарин ципицIар ава. Алай вахтунда чун фад дигмиш жезвай «биянка» сортунин ципицIар атIунал машгъул я. Гуьгъуьналлаз амай сортарин ципицIар кIватI хъувунивни эгечIда.
Арендаторди алава хъувурвал, вилик йисара уьзуьмлухрай вири сортарин ципицIар санал атIузвайди тир. Гила чехирар ва коньякар гьазурзавай заводрини комбинатри ципицIрин кьилди-кьилдин сортар кьабулзава.
Чун фейила, ципицIар атIунал 20 кас рабочияр машгъул тир (2-шикилда). Рабочияр тир М. Агъамирзоевади, К. Агъамирзоевади, З. Абдулаевади, С. Къурбановади, Н. Садикьова, И. Мегьамедовади ва масабуру кIвалахдин гьар йикъан нормаяр артухни алаз тамамарзава.
АтIай ципицIар Дербентдин коньякрин комбинатдиз дашмиш
хъувунал 2 машин машгъул тир. Абурун шоферрин кIвалахдилайни арендатор А.
Агъамирзоева разивилин келимаяр лагьана.
Алимирзе Жамаловича чаз лагьайвал, «биянка» сортунин ципицIар цанвай участокдин гьар са гектардай 100 центнер бегьер вахчузва. И сортунин ципицIрин тварарни, куларни гъвечIи я. Гьавиляй маса сортарин ципицIрин гектардин бегьерлувал мадни винизди хьун гуьзлемишзава.
И юкъуз чун арендатор Раким Гьамзатован уьзуьмлухризни фена. Анрани ципицIрин тарифдин бегьер агакьнава, абуруз акунарни ава, ширинвални.
Арендатордихъ 1 гектар уьзуьмлухар ава. Анай ципицIар кIватI хъувунин ва Дербентдин коньякрин комбинатдиз дашмишунин кIвалахар хъсан тешкиллувал ва еришар аваз кьиле физва. И кIвалахрал 12 рабочий ва 2 машин машгъул тир.
Хуьруьн мулкунал гьакIни са шумуд КФХ, арендадин маса участокарни кардик ква. Чаз акурвал, анра ципицIрин тарифдин бегьер дигмиш хьанва, гьар са гектардайни 100 центнердилай тIимил тушиз ципицIар кIватI хъийида.
Санлай къачурла, цIи райондин хуьруьн майишатдин карханайри, лежбервилинни фермервилин майишатри, арендаторри ва кьилдин ксарин куьмекчи майишатри 20 000 тонн ципицIар кIватI хъувун планламишнава.
Квез къуватар хьурай, ципицIчияр!
Хазран Кьасумов