СтIал Сулейманан районда школада кIел­дай вахтунилай вилик квай яшдин аялрин алава образованидин идараяр­ тир 14 бахча кардик ква. Хъсандиз кIва­лахзавайбурукай сад Сардархуьре авай «Аманат» тIвар алай аялрин бахча­ я. 2018-йисалай кардик квай адан за­ве­дующийвиле Москвадин педагогвилин­ университет акьалтIарнавай Мегьамедханова Муминатханум Аб­дул­не­­тIифовнади (1 шикилда) кIвалах­за­ва.

Ингье чун хуьруьн юкьвай фенвай шегьре рекьин-хуьруьн кьилин куьчедин къерехдив гвай, гьаят ва патарив гвай чкаяр, чиле­ плиткаяр туна, цуьквер, гьамиша къацуз амукьдай кул-кусар, къелемар цана, безетмиш­навай бахчадин гьаятдиз гьахьна. Ана авай къайда акурла ва япарихъ бицIекрин рахунрин, хъуьруьнрин ванер галукьайла, заз гзаф шад хьана. Зун махаринни манийрин ажайиб алемдиз акъатнава, фикирна за.

– Чи аялрин бахчада пуд десте кардик­ ква, – лугьузва М. Мегьамедхановади­. – ЧIе­хи­ ва юкьван группайра – къад-къад, гъвечIи­­бура 19 аял ава. Чна аялрихъ галаз сифтегьан чирвилер гудай, абурун зигьин, кьатIунар артухардай, машгъулатардай гьар жуьредин мярекатар тухузва. Алахьай, рагъ авай йикъара чна би­цIекрихъ галаз жуьреба-жуьре мярекатар аялрин бахчадихъ галай, хъсандиз дуьзмишнавай, герек тадаракралди таъминарнавай сала, гьаятда тешкилзава. Чаз аквазва хьи, аялриз чи бахчада су­гъул туш, итижлу я. Диде-бубайрини аялар бахчадиз хушуналди, разивал аваз гъизва. И карди чак мадни гьевес, ашкъи кутазва.

Гьар са карханадин, идарадин кIвалах хъсан ва я пис хьун ана кIвалахзавай пешекаррилай аслу я. Аялрин бахчадин тербиячидин, педагогдин ва маса пешекаррин кIвалах лап важиблуди, кьетIенди я. Бязибуру аялрин бахчада кIвалахун регьят кар яз гьисабда: аялрихъ галаз рахаз, къугъваз, сейрдиз физ, шикилар чIуг­ваз, манияр лугьуз, югъ акъатзава, чпин рикIни алахьзава. И фикир за Муминатханум АбдулнетIифовнадизни ачухна.

– Эгер гьакI фикир ийизвайбур аватIа, еке ягъалмишвал я, – лагьана бахчадин заведующийди. – Тербиячиди, педагогди­ бахчада авай бицIекриз чпин хайи диде­ эвеззава, абур гьар са кардин гъавурда­ твазвай муаллимарни хьана кIанзава. Чи бахчада кIвалахзавайбурни чпин уьмуьр­дин гьар са декьикьа веледар патал серфзавай инсанар я, гьам кIвалера авайбурун, гьамни бахчадиз къвезвай 59 аялдин.

Аялрин бахчада 20 касди кIвалахзава, абурукай 8 тербиячияр ва педагогар я. Чпин хиве авай везифаяр намуслудаказ кьи­лиз акъудзавай пешекаррикай яз, Муминатханум Ме­­гьамедхановади тер­бия­чияр ва педагогар тир Агьмедова­ Фа­зи­надин­, Загьир­бегова Асядин, Аллагькъу­лиева Лей­лидин­­, делопроизводитель Ра­мазанова­ Ма­ри­на­дин, пек-лек чуьхуьзвайди тир Бей­­бу­това Рей­гьанадин ва масабурун тIварар кьуна.

БицIекри сифтегьан чирвилер къачу­нин кIвалах хъсанарунин мураддалди аялрин бахчадиз хуьруьн школадин муаллимарни желбзава. ИкI, чун фейила, школадин муаллим Аллагькъулиева Саи­да (2-шикилда) са группада аялриз­ ингилис чIал чирунал машгъул тир. И кIва­лах ада виликамаз аялрин бахчадихъ галаз кутIуннавай икьрардин бинедаллаз тамамарзава.

Чун аялрихъ галаз машгъулатрин мярекатар тухузвай, бицIекар ксузвай, абуруз тIуьнар гузвай кIвалеризни фена. Анра михьивал, хъсан къайда ава, экуь я.

Бахчада аялриз йикъа 3 сеферда чими тIямлу хуьрекар, мижеяр, емишар, салан майваяр, ширинлухар гузва. Виликамаз 10 йикъан хуьрекрин сиягь гьазурзава.

Ашпаз Мусаева Изаятан ва адан куьмекчи Бабаева Раидадин кIвалахдилайни аялрин бахчадин заведующийди разивилин келимаяр лагьана.

Аялрин сагъламвилел медсестра Аллагькъулиева Рабията датIана гуьзчивалзава.

Районда хъсанбурукай сад тир «Аманат» бахчада гьар жуьредин мярекатарни­ тешкилзава. ИкI, 2024-йисуз ина «Йисан тербиячи» конкурсдин муниципальный пай кьиле тухвана. Ана «Аманат» бахчадин тербиячи Аллагькъулиева Лейлиди 1-чка кьуна.

Аялрин бахчада эхиримжи вахтара­ «Шарвили» эпосдиз талукьарна тухвай­ мя­­рекат, «Багьа мугьман» лишандик кваз Дагъустандин халкьдин шаир Сажи­дин Саидгьасановахъ галаз тешкилай гуьруьш, СтIал Сулейманан шиирар кIелунай аялрин арада «ГъвечIи устадар» лишандик кваз тухвай «элкъвей столни» метлеб­лубур хьана­.

Чи мурад «Аманат» бахчада кIва­лах­за­вай пешекаррихъ агалкьунар, тербия къачузвай бицIекрихъ бахтлу уьмуьр хьун я.

Хазран  Кьасумов