Исламдин ахлакьар ва эдебар
(Эвел - 34-35, 37-41-нумрайра)
Исламди пис ахлакьар къадагъа ийизва ва негьзава.- Зулум (ам пуд жуьре ава).
- ЛукIра (инсанди) вичин Раббидин гьакъиндай зулум авун (ширк авуналди). Аятда лагьанва: (31-сура, 13-аят, мана): “Ва (рикIел гъваш), ингье Лукьмана вичин хциз вяз (насигьат) ийиз, лагьана: “Я зи хва! Аллагьдиз шерик гъимир: (бес), гьакъикъатда, ширк - чIехи зулум я”.
- Инсанди маса ксариз зулум авун.
- Пехилвал.
Пехилвал кьве жуьре ава: а) масадал пехил хьун, масадаз авай мал-девлет, гьакимвал, еке къуллугъ, сагъвал, чирвилер ва маса няметар адаз амукь тавуна, абур вири вичиз хьана кIан хьун; б) им пехилвилин сад лагьай жуьредилай писди я: маса касдиз авай няметар жувазни хьун кIан тийизвайвиляй, адахъ а няметар амукь тавун кIан хьун. И кьве жуьрени гьарамдин крар я.
Пехилвилин мад са жуьре ава - “писвал квачир пехилвал”: масадаз авай хьтин няметар жувазни хьана кIан хьун (адахъ (масадахъ) авай няметар квахь тавуна). Анжах кьве дуьшуьшда ихьтин пехилвал ийидай ихтиярар ава. Гьадисда лагьанва, (мана): “Ихтияр авач пехилвализ анжах кьве кас квачиз: итим - вичиз Аллагьди гзаф мал-девлет ганвай ва абур (викIегьдиз) гьахъдин рекье харжзавай; итим - вичиз Аллагьди камаллувал (арифдарвал) багъишнавай ва адалди дуван ийизвай, масабуруз чирзавай” (Бухарий).
(КьатI ама)
Ямин Мегьамедов,
диндин рекьяй алим