Эвелимжи чкадал

РФ-дин энергетикадин министр Сергей Цивилеван гафаралди, эвелимжи чка­дал алайбур яз гьисаба кьуналди, кудай­ ва ягъламишдай затIарин жигьетдай АПК-дин игьтияжар таъминарзава. Идакай и ведомстводин телеграм-каналди хабар гузва.

Кьилди къачуртIа, министрди махсус мярекатдал раиж авурвал, хуьруьн майи­шатда шей гьасилзавайбур кудайди агакьарунин жигьетдай эвелимжи чкадал алай категориядик кутунва.

Мярекатдал гьакIни  набататар цун, малдарвилин ва недай-хъвадай затIарин промышленностдин хилерин кIвалах дурумлуди хьун таъминарун патал абурухъ авай кудайдан игьтияжарни веревирд­на. Сифте нубатда чуьлдин сезондин кIва­лахар кьиле финиз, хаммал гьялун патал санай масаниз тухуниз ва гьазур суьрсет  талукь чкайрив агакьаруниз талукь игьтияжриз килигна.

Сиягь гегьеншарнава

Россиядин Гьукуматди стратегиядин жи­гьетдай метлеб авай дарманрин та­кьат­рин сиягь гегьеншарнава. Идакай РФ-дин Гьукуматдин телеграм-каналди ха­бар гузва.

Кьилди къачуртIа, къейдзавайвал, винидихъ чпикай ихтилат физвай дарманрин такьатрин сиягь 149-далди тамамар хъувунва.

Ана ЖНВЛП (жизненно необходимые и важнейшие лекарственные препараты), гьакIни кьетIендиз хаталу инфекцияр, мукьварив гвайбуруз хаталувал авай уьзуь­рар сагъар хъувунин серенжемар кьиле тухудай дарманар гьатнава.

Идалай вилик «Интерфакс» изданиди раижайвал, РФ-дин здравоохраненидин­ министрдин заместитель Сергей Глаголеван гафаралди, Россияда ЖНВЛП-дин дарманрин игьтият­рин кьадар тахминан муьжуьд вацра бес жедай кьван ава.

Ада къейд авурвал, и дарманрин къиметар хкаж хьун инфляциядилай агъада амукьзава. А дарманрин сиягь лагьайтIа, 2025-йисан нетижайралди, 820-далай 841 МНН-дал (международные непатентованные названия) кьван гегьенш хьанва. Уьмуьр патал игьтияж авай дарманрин кура-кура маса гудай къиметрин дережа 2025-йисуз 4,7 процентдин гзаф хьана, и рекъем алатай йисан инфляциядин (5,6 процент) дережадилай артухди туш.

Юкьван гьисабдалди

КIвалахзавай диде-бубаяр патал гузвай выплатадин кьадар юкьван гьисабдалди 30 агъзур манатдикай ибарат я. Идакай СФР-дин сайтда хабар гузва.

Кьилди къачуртIа, чешмеди къейдзавайвал, сад лагьай вацран нетижайрал­ди­, а выплатадин кьадар, винидихъ къейд­навайвал, 30 агъзур манатдикай ибарат хьанва. Гьар са кьилдин дуьшуьшда адан кьадар са жуьре жезва ва ам арза ганвай касдин НДФЛ ганвай къазанжийрилай аслу я.

Къейдзавайвал, 1-июндилай гатIунна­вай цIийи серенжемдин нетижада кIва­лах­завай диде-бу­бай­рин арзайриз килигунин кIвалах графикдилай виликамаз кьиле физва. Кардик квай къайдайралди, арзадиз килигун патал кIвалахдай 10 югъ чара­ ­ийизва. Амма алай вахтунда арзадиз килигунин юкьван гьисабдин муддат кIвалахдин кьуд йикъакай ибарат я, яни тайинарнавай вахтунилай 2,5 сеферда тади гьалда.

РФ-дин зегьметдин ва яшайишдин рекьяй хуьдай министерстводин сайтда раижзавайвал, ихьтин такьатар чпихъ кьвед ва адалай артух аялар авай диде-бубайриз гузва, эгер 2025-йисуз хизанда гьар са касдал ацалтзавай юкьван гьисабдин къазанжи регионда тайинарнавай 1,5 ПМ-дилай (прожиточный минимум) тIимил яз, эменнини эцигнавай критерийрихъ галаз кьазваз хьайитIа.

Хабар кьунин серенжем

Яшайишдин фондуни инсанри чпин къуллугъар арада мензил аваз туькIуьр­дай чкадал абур вучиз муьштерийриз къуллугъдай чкайриз (клиентские службы) физватIа чирна. Идакай «Соцфонд. Контекст» телеграм-ка­налди раижзава.

Фондуни кьиле тухвай хабар кьунин серенжемда муьштерийриз къуллугъдай чкадиз атанвай жуьреба-жуьре регионрай тир 400 агъзурдалай гзаф ксари иштиракна. Абурукай гзаф пай (42,7 процент) чIехи яшарин векилар тир: 56 йис ва адалай артух. Кьвед лагьай чкадал 36-далай 45 йисалди тир агьалияр ала (20,2 процент), пуд лагьай чкадал – чпин яшар 45-далай 55 йисалди тир агьалияр (19,6 процент).

Хабар кьунин серенжемдин нетижада чир хьайивал, муьштерийриз къуллугъ­дай­­ чкайриз атунин виридалайни­ гзаф чкIанвай себеб – им и кар абуруз­ хесет (привычка) хьун я: и делил хабар­ кьурбу­ру­кай 48 процентди лагьана. 17,1 процент агьалийриз, чеб чкадал татана, ара­да мензил аваз къуллугъ туькIуьриз хьайитIа, чпи гъалатIдиз рехъ гуз кичIез­вай. 7,9 процент агьалийри чпиз госкъуллугърин портал ишлемишун четин я лагьана.

Хабар кьурбурукай чIехи пай (56,2 про­цент) чпин суал арада мензил аваз гьялизни алахънавач, абур гьасятда муьш­­терийриз къуллугъдай чкадиз атанва. 5,1 процент агьалийриз, жув и чкадиз­ атунилай гъейри, маса мумкинвилер авайдини чизвачир, 14 процент агьалийриз лагьайтIа, арада мензил аваз къуллугъдикай менфят къачун патал технический жигьетдай мумкинвал авачиз хьана.

Гьа са вахтунда СФР-дин сайтда хабар гузвайвал, Яшайишдин фондуни арза галачиз къуллугъар гудай къайда вилик тухунин кар ва арада мензил аваз къуллугъар кьилиз акъуддай майданар гегьеншарун давамарзава (абур регьят ва къулай авуналди).

Бейкарвилиз талукь яз

2026-йисан майдин вацра Россияда бейкарвал 2,1 процентдикай ибарат хьана. Им 1991-йисалай и рекъемдал гуьзчивал тухузвай вири тарихда хьанвай, виридалайни агъуз дережадив кьазвай кьадар я. Идакай, Росстатди чапнавай делилрал асаслу яз, «Интерфакс» изданиди хабар гузва.

«Соцфонд. Контекст» телеграм-каналди къейдзавайвал, эхиримжи сеферда бейкарвал и дережадал кьван алай йисан февралдин вацра аватнай.

Мартдиз ва апрелдиз и рекъем 2,2 процентдиз барабар хьана, гьа ихьтинди­ хьанай ам 2026-йисан январдиз ва 2025-йисан декабрдиз.

Гьа са вахтунда раижзавайвал,  2025- йисан ноябрдизни бейкарвал 2,1 процентдин дережада авай, сентябрдиз ва октябр­диз ам 2,2 процентдиз барабар хьана. Августдиз лагьайтIа, и рекъем 2,1 процентдикай ибарат хьана, майдиз-июлдиз ам 2,2 процентдин дережада амукьна, мартдиз ва апрелдиз – 2,3 процентдин, январь-февралдиз – 2,4 процентдин.

Хабар гузвайвал, 2026-йисан майдин вацра, санлай къачурла, Россияда бейкаррин кьадар 1 миллионни 618 агъзур касдиз барабар хьана. Адалай виликан вацрав гекъигайла, им 58 агъзур касдин тIимил я.

Гьазурайди – Муса  Агьмедов