Сагъламвилин къайгъуда

Дагъустандин здравоохраненидин ми­нистрдин везифаяр вахтуналди тама­марзавай Алиомар Агьмедован гафаралди, С гепатитдикай кьве вацран къене сагъ хъхьанвай азарлубурун кьадар саки кьве сеферда артух хьанва. Идакай тIвар кьунвай ведомстводин телеграм-каналди хабар гузва.

Чешмедин делилралди, министрди С гепатитдик начагъбур йикъан стационарра сагъар хъийидай серенжемар кьиле тухузвай вири медидараяр бес кьадар дарманралди таъминарун тапшурмишнава. Идахъ галаз санал скрининг (махсус ахтармишунин серенжем) тухунин жи­гьетдайни кIвалах йигинарнава. Кьве вацран къене арадал атанвай нетижа ихьтинди я: кьиникьал гъизвай и уьзуьрди­кай мад 237 кас тамамдиз азад хьанва.

Министерстводин телеграм-каналда ганвай малуматда гьакIни къейднава:

– С гепатитдикай сагъар хъийидай дарманар, виликдай хьиз пуд идарада ваъ, йикъан стационарар авай вири медидарайра ава;

– са азарлуди сагъар хъувунин (терапия) къимет – 300 агъзур манат я.

– сагълам хъхьанвайбурун кьадар 265-далай 502 касдал кьван гзаф хьанва (89 процентдин);

– кьве вацра ахтармишнавайбурун кьадар 31 800 касдилай 53 573 касдал кьван артух хьанва.

Гила С гепатитдик начагъбурун регистрда 4 976 кас ваъ, 2 786 кас ава.

Нетижа ганва

Дербентда ачухнавай вилерин экв хуьдай кабинетди нетижа ганва. ИкI, 80 процентдилай гзаф аялрин вилерин экв хъсан хъхьанва. Идакай Дагъустандин здравоохраненидин министерстводин те­леграм-каналди раижзава. Шегьердин­ ЦГБ-да махсус кабинет кардик кутунин нетижада 50-далай гзаф аялрин вилерин­ экв хъсанар хъувунва. Духтурри 80 процентдихъ хъсан патахъ дегишвилер авайди къейдзава: вилериз акунин хцивал кьвед-пуд цIарцIин артух жезва.

Дагъустандин здравоохраненидин ми­­нистрдин везифаяр вахтуналди тамамар­завай А. Агьмедован гафаралди, рес­пуб­ликада неинки аялрин вилерин экв зайиф тирди винел акъуддай, гьакIни ам арадал хкиз куьмекдай кьилдин къурулуш кардик кутаз кIанзава. И кар, медицинадин рекьяй дуьньядин методикайрикай менфят къачуналди, ийизва.

Агьалийриз эвер гузва

РД-дин энергетикадин ва тарифрин министерстводи республикадин агьалий­риз, газ ишлемишдайла, хатасузвилин къайдайрал амал авуниз эвер гузва. Къейд­завайвал, и жигьетдай къайдаяр чIуруни зегьерламиш хьунал, хъиткьинунал ва я цIай кьунал гъун мумкин я.

Ахтармиша ва гелкъуьгъ. Гьар йисуз ахтармишун патал газдин къуллугъдиз эвера. Ремонтдин кIвалахар жува ийи­мир.

Котел ва я колонка кутадалди вилик гьава чIугвазвани, чIугвазвачни ахтармиша (вентиляциядин сеткадал чарчин кIус твах).

Жуфтвилел гуьзчивал ая. Запундин кфадалди (мыльный раствор) вацра са сеферда галкIурнавай чкайрай газ акъат­завани, акъатзавачни ахтармиша (Куркурар пайда хьайитIа, газ акъат­зава).

Газ акъатзавани, акъатзавачни садрани цIалди (спичкадалди, зажигалкадалди…) чириз алахъмир.

Тадаракар дуьздаказ ишлемиша. Плита дуьздаказ кардик кутур: сифте горелкадал цIай твах, ахпа газ ачуха.

ЦIай экуь-вили рангунинди хьана кIан­да. Эгер ам хъипиди ва я гьис галайди­ хьайи­тIа, газ агала ва устIардиз эвера.

Колонкади ва я котелди кIвалахдайла, гьава атун таъминара (пенжердин хел ачуха).

Гьа са вахтунда чешмеди ихьтин кIвалахриз рехъ тагун теклифзава:

– дарамат плитадалди чими ийимир ва я адал шейэр кьурурмир;

– кIвалахзавай тадаракар гуьзчивал авачиз тамир;

– газдин кар течизвай ксар адав агудмир;

– кIвалахзавай газдин тадарак авай кIвале ксумир;

– газдин тадарак элкъуьрна маса за­тIарин юкьва гьатдайвал ийимир.

Раижзавайвал, эгер газдин ни атайтIа, гьасятда серенжемар кьабулна кIанда.

Экв, электротадаракар кутуна виже къведач, цIай ишлемишна кIандач.

Ихьтин вахтунда газ агала, пенжерар ачуха, инсанар дараматдай акъуд. Хатасуз чкадай 104 нумрадиз (газдин аварийный къуллугъдиз) зенг ая!

Гьазурайди – Муса  Агьмедов