Кесерлу тешкилат

1-сентябрдиз ШОС-дин (Шанхайская организация сотрудничества) Бишкекда кьиле фейи саммитда РФ-дин Президент Владимир Путина иштиракна. «РИА Новости» чешмеди хабар­ гузвайвал, мярекат жедалди вилик чи уьлкведин регьберди КНР-дин председатель Си Цзиньпинахъ ва Индиядин премьер Нарендра Модидихъ галаз «кIвачин кьилел» ихтилатар авуна.­ В.Путина Китайдин, Индиядин, Къазахстандин ва маса уьлквейрин регьберрихъ галаз кьве терефдин рахунар кьиле тухвана.

Владимир Путина къейд авурвал, 35 йисан еке рехъ атIан­вай ШОС алай вахтунда многополярный дуьньядин кесерлу макандиз элкъвенва. «РикIел хкин, 2001-йисуз ругуд государстводи – Россияди, Китайди, Къазахстанди, Къиргъизистанди­, Тажикистанди ва Узбекистанди – кьил кутуналди тешкилай ШОС, кьилдин ва кесерлу макандиз элкъуьналди, мягькем ва чIехи хьана», – лагьана В. Путина.

ШОС-дин саммит и йисуз тешкилатда председателдин еринда Къиргъизистанди кьабулна. Адан сергьятра аваз кьиле фейи мярекатра 17 уьлкведин ва дуьньядин 6 тешкилатдин векилри иштиракна.

Евразиядин даях

Белоруссиядин президент Александр Лукашенкодин гафаралди, дуьньяда ШОС Евразиядин лап важиблу даяхрикай сад яз гьисабзава. Адан гафар «Белта» агентстводи раижна.

«Алай вахтунин дуьньяда пайгарвал – им барабарвал хуьз алакьун я, арадал къвезвай манийвилеризни килиг тавуна. И кар анжах умуд кутаз жедай даяхар хьайила кьилиз акъудиз жеда. Къе ШОС гьахьтин даяхрикай яз гьисабзава», – лагьана     А. Лукашенкоди, ШОС-дин государствойрин кьилерин советдин заседание кьиле фидайла. 

Фикирдай акъудзавач

Непалда инсанар жагъур хъувунин мураддалди кьиле тухузвай серенжемриз Москвади фикир гузва. «РИА Новости» чешмеди къейдзавайвал, алай вахтунда Россиядин 10 ватандаш хатасуз чкадиз акъуднава. Идакай РФ-дин МИД-дин векил Мария Захаровади ихтилатна.

«А уьлкведа жагъурунин ва къутармишунин серенжемрин кIвалахар кьиле физвай гьалдиз чун дикъетлудаказ килигзава… 31-августдиз Непалда авай Россиядин векилханадив мусибат арадал атай мулкара аваз хьайи чи 12 ватандашдихъ къекъвезва лагьай хабар агакьна», – лагьана М. Захаровади. 

Малум тирвал, алатай гьафтедин арбе йикъан экуьнахъ Непалдин кеферпатан районрал яд акьалтна. Къейдзавайвал, селлер залзала хьайидалай кьулухъ ва ам себеб яз чилер уьцIуьнин нетижада арадал атана. 1-сентябрдиз малумарай делилралди, бедбахтвилин агьвалат себеб яз, 974-далай тIимил тушиз ксар кьена, 2000-далай гзафбур гел галачиз квахьнавайбур яз гьисабзава. 

Махсус серенжемдикай

Россиядин оборонадин министерстводи 31-августдиз малумарай делилралди, СВО кьиле тухунив эгечIайдалай инихъ Россиядин Яракьлу Къуватри Украинадин 674 самолет ва 284 вертолет, зенитный ракетайрин 670 комплекс, пилот галачиз лув гудай 223922 аппарат, 30767 танк ва дяведин маса машинар, РСЗО-дин 1776 машин, артиллериядин ва маса 36329 яракь, военный махсус 70660 автомашин тергна.

Иранди шартIар малумарна

Иранди ягъунар акъвазарунин гьакъиндай Исламабаддин меморандумдин шартIар тамамарун теклифда, эгер США вичин хивез къачур мажбурнамаяр тамамарунив эхгечIайтIа. «ТАСС» чешмеди хабар гузвайвал, идан гьакъиндай Исламдин Республикадин президент Масуд Пезешкиана малумарна.

«Ашкара я, США-ди мажбурнамаяр чIурун Иранди талукь тир жаваб гуналди кьабулна. Амма за ачухдаказ малумарзава: эгер США-ди тIвар кьунвай меморандумдихъ галаз алакъа­лу мажбурнамаяр тамамар хъувун давамарайтIа, Ирандини талукь тир хъсан жаваб тадиз хгуда», – кьетIендаказ къейдна ШОС-дин заседанидал Ирандин президентди.

Къалмакъал акъвазарунин гьакъиндай Исламабаддин меморандумдал США-дини Иранди июндиз къулар чIугунай.

"Лезги газет"