Дидейрин даях
Дагъларин уьлкведа жемиятдин «Дидейрин къуват» тешкилатдикай виридаз чизва. 2022-йисалай ада республикада ва Россиядин маса регионрани дяведин махсус серенжемда телеф хьайи аскеррин дидейрихъ, хендедайрихъ, багърийрихъ галаз тухузвай мергьяматлувилин кIвалах екеди я.
И йикъара «Дагъустан» РИА-дин майдандал дяведин махсус серенжемдин иштиракчийрин хизанрин Вирироссиядин тешкилатдин регьбер, Вирироссиядин жемиятдин «Россиядин дидеяр» гьерекатдин ва Россиядин «Дишегьлийрин бизнес» организациядин региондин отделенидин председатель Мегьамедрасулова Сефижат журналистрихъ галаз гуьруьшмиш хьана. Ада винидихъ тIварар кьунвай тешкилатрин кIвалахрикай гегьеншдиз суьгьбетна.
Малум хьайивал, «Дидейрин къуват» тешкилат пара алакьунар авай Сефижат Мегьамедагъаевнади 2022-йисуз, дяведин махсус серенжемдив эгечIайла, республикадиз телеф хьайи аскерар хкиз гатIунайла, абурун дидеяр, вучдатIа чин тийиз, дердини кьуна амукьайла, арадал гъанай. Абуруз куьмек гун, дерт кьезилардай мумкинвилер жагъурун патал. Дагъустанда ихьтин тешкилатди кIвалахзавайдакай чир хьайила, Россиядин маса регионрани «Дидейрин къуватдин» хилер пайда хьана. Гила Мегьамедрасуловадиз вичин тежриба уьлкведин вири субъектра, СНГ-дин уьлквейрани гегьеншариз кIанзава. ГьикI лагьайтIа, дяведин махсус серенжемда Россиядихъ галаз дустар тир уьлквейрин векилрини женг чIугвазва, телеф хьайибурун диде-бубайриз, багърийризни куьмекдин гъил яргъи авун герек къвезва.
– Чи тешкилатди къе уьлкведин саки вири регионра кIвалах тухузва. Эгер сифтедай чна кьилин фикир аскерар телеф хьайи хизанриз куьмек гунин ва гел галачиз квахьай аскерар жагъур хъувунин месэлайриз гузвайтIа, гила чи везифаяр артух хьанва, – лугьузва Сефижат Мегьамедрасуловади. – Дяведин махсус серенжемда иштиракна хтанвай, инвалид хьанвай, виликан кIвалахрик кумачир ксариз ислягь уьмуьрдив цIийи кьилелай эхгечIдай мумкинвилер гана кIанзава. Абуруз медицинадин, психологиядин рекьяй куьмек гунин игьтияж ава. Хизан хуьн, уьмуьр тамамди авун патал цIийи пешеяр чирна кIанзава. Алай вахтунда чун гьа и месэлайрални машгъул жезва.
Москвадин Милли центрада «Россия мумкинвилерин уьлкве я» платформадин къаюмвилик кваз СВО-дин ветеранриз ислягь уьмуьрдив эгечI хъийиз куьмек гунин серенжемрикай веревирдер авуна. Абур рикIелай алатна амукь тавун патал тайин крар гъиле кьазва. С. Мегьамедрасуловади лагьайвал, дуьзгуьн нетижа арадал атун патал ветеранрин диде-бубайрихъ, уьмуьрдин юлдашрихъ, аялрихъ галаз кIвалахзава. Ватандин вилик чпин буржи намуслувилелди тамамарай кьегьалриз яшайишдин месэлаяр гьялдай шартIар тешкилзава.
С. Мегьамедрасуловади лагьайвал, тешкилатди дяведин махсус серенжемдин вири иштиракчийрин (гьакI къецепатан уьлквейрин агьалияр тир иштиракчийрин) хизанриз ва мукьвабуруз герек вири жуьредин куьмекар гузва. Инсанар кIеве твазвай дердияр гьар жуьрединбур я. Телеф хьайи аскер авай чка чирун. Гел галачиз квахьайдан кьисмет гьихьтинди я? Ам гьина хьун мумкин я? Набут аскердив чкадал закондин бинедаллаз эгечIзавани, авачни. СВО-дин ветерандивай кIвалах жагъуриз жезвани… Гьихьтин месэла пайда хьайитIани, вуж арза гваз атайтIани, дердини кьунвай инсанриз куьмекар гуз алахъзава.
– Чи тешкилатдин агалкьун чи дидейрин къуват, чи садвал я, – къейдзава С. Мегьамедрасуловади. – Тешкилатдин гьакъикъи крар акурла, дяведин махсус серенжемдин иштиракчийрин, ветеранрин ва телеф хьайибурун дидейри, вахари, уьмуьрдин юлдашри сада-садаз куьмекзава, четин гьалда авайдан гъил кьазва, дерт кьезиларзава, яшайишдин месэлаяр санал гьялзава. Гьелбетда, кIвалах вилик фин, адакай гзафбуруз менфят хьун патал чна гьукумдин органрихъ, идарайрихъ, муниципалитетрихъ, Муфтиятдихъ, мергьяматлу фондарихъ, меценатрихъ, карчийрихъ галазни кIвалахзава. Абуру чна кьил кутазвай хъсан крарин тереф хуьзва, абур кьилиз акъатуник чпин пайни кутазва. Сада – меслятдалди, масада – герек документ туькIуьруналди, пуд лагьайда – пулдин такьатар харж авуналди…
Иллаки Дагъустандин зегьметдин ва яшайишдин рекьяй вилик финин министерстводихъ, Муфтиятдихъ галаз санал ийизвай крар къейд ийиз кIанзава. Чи кар алай хейлин проектар РФ-дин Президентдин грантар, «Ватан хуьзвайбур» госфондунин, РФ-дин Госдумадин депутатрин, Исламдин бизнесдин ассамблеядин, са бязи карчийрин куьмек себеб яз уьмуьрдиз кечирмишдай мумкинвал жезва.
– За квез лугьун, – давамарзава вичин ихтилат Сефижат Мегьамедагъаевнади, – чи дидеяр викIегь, уьтквем, кичIевал квачир инсанар я. Абур ара-ара дяведин махсус серенжемдин иштиракчийрин патав савкьатар гваз физва. «Чи рухваяр телеф хьанатIани, абурун рехъ давамарзавайбурни чи рухваяр я», – лугьузва чи дидейри. Абур къизгъин женгер авай районриз са кичIевални авачиз фидайвал акуна кIанда. Ахьтин дидеяр галай чи аскерар гъалибни жеда! И йикъара чи дидейри СВО-диз лазим шейэр мадни рекье твада.
«Дидейрин къуват» тешкилатди меркезда ва чи шегьерра, районра тухузвай мярекатар гзаф я. 29-ноябрь – Дидейрин, 9-декабрь Игитрин йикъар я. И важиблу вакъиаярни лап вини дережада аваз къейдда. Дишегьлийри, дяведин махсус серенжемдин иштиракчийри, ветеранри, абурун хизанри, аялри иштиракдай мярекатрал жемият, гьар са хизан, гьар са инсан патал важиблу темайрикай суьгьбетар ийида. Ватанпересвиликай, милли адетар, меденият, чIал хуьникай, тарихдин вакъиаяр ва чи бубайрин крар рикIелай алуд тавуникай.
Рухваяр дяведин махсус серенжемда телеф хьайи дидейри меркезда, кьегьалриз гьуьрмет авун яз, мискIин эцигиз гъиле кьунай. Ингье ам эцигна куьтягьзава. Са тIимил вахтунилай ишлемишиз вахкуда. Гьар капI ийидайла, чи агьалийри Ватан патал чанар къурбанд авур игитар рикIел хкида.
«Дидейрин къуват» тешкилатдин къени крар гзаф я. Ам гьакъикъатдани, СВО-да рухваяр, гъуьлер, стхаяр, бубаяр телеф хьайи багърийрин далудихъ галай даяхдиз элкъвенва.