Баркаллу юбилей
Ахцегьрин 1-нумрадин юкьван школадин 165 йисан къаршидиз
Ахцегьрин СтIал Сулейманан тIварунихъ галай 1-нумрадин юкьван школа республикада лап яшлубурукай сад я. 26-сентябрдиз адан 165 йис тамам жезва. Дамахдивди къейд ийин: ам Дагъустанда кардик кутур светский сифте школа тир (1861-йис). Анин педколлективди ва тербиячийри ина гьар жуьре йисара кIелай ялавлу инкъилабчияр тир Къазимегьамед Агъасиевал, Мукьтадир Айдинбеговал, Алимирзе Османовал, Советрин Союздин Игитар тир Валентин Эмировал, Гьазрет Алиевал, Социализмдин Зегьметдин Игит Саимат Ферзалиевадал, чпи уьлкведин экономика мягькемаруник пай кутур ва кутазвай выпускникрал дамахзава. Советрин гьукумдин йисара 1-нумрадин мектебди уьлкведиз вишералди алимар гана.
Хуьруьнэгьлийрин несилри жуьреба-жуьре йисара школада тарсар гайи муаллимар тир латышрин халкьдин писатель, Зегьметдин Яру Пайдахдин ва Ленинан орденрин сагьиб Эрнст Бирзниек-Упитан, Абдул-Къадир Алкадарскийдин, Жалил Бабаеван, АбдулмутIалиб Гьажиеван, Ражаб Ражабован, Нурудин Дагъларован, Энвер Эфендиеван, Мустафа Алижанован, Муртузали Шагьмарданован, Садедин Мусаеван, Часият Гьажиевадин ва масабурун тIварар рикIелай ракъурзавач.
Советрин девирда школадин цIийи тарих башламиш хьана. И йисар иллаки бегьерлубур тир. ЦIудралди выпускникар илимрин кандидатвилин ва докторвилин дережайриз лайихлу хьана. И йисара школада акьалтзавай несилриз чирвилер ва тербия гайи тежрибалу муаллимарни районэгьлийри чими келимайралди рикIел хкизва. Ингье абур: РД-дин лайихлу муаллим Аливерди Абутрабович Аливердиев (школадин а чIаван директор), РФ-дин ва РД-дин школайрин лайихлу муаллим Мамед Лифриевич Мамедов, Къадир Абдулович Эфендиев, Мегьамед Эседович Гьамзабегов, Заида Исакьовна Агьмедова, Тамара Къарибовна Садикьова, Бике Абакаровна Абакарова, Бейбала Асланович Жафаров ва хейлин масабур.
Разивилелди къейдин: школадин педколлективди гьар жуьре йисара ина кIелай выпускникрихъ галаз сих алакъаяр хуьзва ва гуьруьшмишвилер тешкилзава. И йикъара мектеб 1976-йисуз (50 йис идалай вилик) куьтягьнавай са шумуд классдин выпускникрихъ галаз шадвилин вечер-гуьруьш тешкилуни идан гьакъиндай шагьидвалзава.
Чи дагълух крайда савадсузвал тергун патал, иниз атана, зегьмет чIугур муаллимарни вири гьуьрметриз лайихлу я. Гьа ихьтин гьуьрмет авунин лишан яз, райондин культурадин ва искусстводин музейдин мулкуна урус дишегьли муаллимдиз памятник хкажнава. Районда кIвалахай вири урус дишегьли муаллимрин къамат саднавай адан автор чи машгьур ватанэгьли Шериф Шагьмарданов я. (1-нумрадин СОШ-дин вилик СтIал Сулейманаз эцигнавай бюстни гьада туькIуьрнавайди я).
Чпи гьар жуьре йисара школада кIвалахай урус дишегьли муаллимрин къаматар районэгьлийри рикIера хуьзва ва несилрал агакьарзава. Ингье абур: Евгения Михайловна Махно (Шефиева), Вера Архиповна Матрос (Халикьова), Мария Дмитриевна Родовская (Мирзоева), А.А. Потыранская, Л.Н. Крутова, М.А. Робак ва хейлин масабур. Чиниз кIвалахиз атай бязи муаллимар, дагъвийрихъ галаз кьисметар сад авуналди, гьамишалугъ чи гуьзел крайда амукьна. Винидихъ къейднавай сифте пуд муаллим гьабурун жергеда авай…
Хизандин шартIар себеб яз, за 8-классдалди Баку ва Дербент шегьеррин школайра кIелна. Амма юкьван школа за хайи Ахцегьрин хуьре акьалтIарна (1972-йис). Зи рикIелай муаллимар тир Бике Абакаровна Абакарова, Къадир Абдулович Эфендиев, Тамара Къарибовна Садикьова, Мегьамед Эседович Гьамзабегов, Ибрагьим Шарафович Парпачев (классдин руководитель) садрани алатдач. Ихьтин девлетлу тарих авай школадин выпускник хьунал за дамахзава.
Районда базовыйди тир Ахцегьрин 1-нумрадин СОШ-дин 165 йисан юбилей лайихлудаказ къаршиламишун патал муниципалитетди гьазурвилер аквазва. ИкI, «Ахцегь район» МР-дин кьил А-К.Палчаева алай йисан 22-июндиз «Дагъустан Республикада сифте светский школа тешкилайдалай инихъ 165 йис тамам хьуниз талукьарнавай серенжемриз гьазур хьунин ва абур кьиле тухунин гьакъиндай» 105-нумрадин тапшуругъ акъуднава. Адан бинедаллаз юбилейдин суварин серенжемар 2026-йисан 26-сентябрдиз кьиле тухудайвал я.
Идахъ галаз сад хьиз, тешкиллувилин комитетдин составни тестикьарнава. Оргкомитетдал суварин асул серенжемрин план гьазурун ва тестикьарун тапшурмишнава. Шак алач, 26-сентябрдиз районда тешкилдай 165 йисан баркаллу юбилей школадин педколлективди цIийи агалкьунралди къаршиламишда.
Нариман Мамедов,
1972-йисан выпускник,
журналист, РД-дин культурадин лайихлу работник