(Эвел — 2, 4-нумрайра)

Хасбулат Аскар-Сарыджа (Аскаров)

1900 — 1982

Ахцегьа дидедиз хьайи ам чаз художник, скульптор, музыкант, драматургиядин эсеррин автор хьиз чида.

Аял чIавалай музыкади гьевеслу авур ада кIвале гузвай концертра иштиракдай. 1910-1915-йисара Армавир шегьерда Рутин лугьудай касдин музыкадин хсуси школада кIелна. Къази-Къумухда телеграфиствиле кIвалахиз, ада музыкани рикIелай алуднач. Темир-Хан-Шурада концертар гана, вичини музыкадин эсерар теснифна. Кьилди къачуртIа, адан «Каспийдин лепеяр» (1918-йис) вальсдин нотаярни галай брошюра Темир-Хан-Шурада М. Мавраеван типографияда акъатнай.

Музыкант яз, ада 1921-йисуз художественный экспедицияда иштиракна. Г. Гьасановахъ галаз санал дагълух Дагъустандин 30-далай виниз хуьрериз фена, вишев агакьна манияр кхьена. Ада халкьдин манияр аранжировкани авуна.

1921-йисуз Москвадин консерваториядик экечIна, композитор М. Ипполитов-Иванован классда кIелна.

Гуржи скульптор Я. Николадзедихъ галаз таниш хьайи адан кьисмет михьиз дегиш хьана, яратмишунрин рекье виридалайни чIехи агалкьунар ада скульпторди хьиз къазанмишна.

Москвада рагьметдиз фена, гьана кучукни авунва.

2

Омар Аюбов

1925 – 2005

Композитор, тар ядай устIар ва педагог Омар Аюбов КцIар райондин Агъа Легеррин хуьряй я. ЦIусад йиса аваз тар язавай ада вичин гьаваярни туькIуьрдай. 1955-йисуз Махачкъалада музыкадин училище (Х. Ханукаеван тардин класс) акьалтIарна. Яргъал девирда, 1954-2004-йисара, адакай  Даградиодин халкьдин алатрин оркестрдин артист хьана. ГьакIни ада Дагъустандин манийринни кьуьлерин ансамблда кIвалахна, Махачкъаладин музыкадин училищеда тарсар гана. Ам Дагъустандин халкьдин артистдин тIварцIиз лайихлу хьана (1970).

О. Аюбов оркестр патал пьесайрин, хор ва оркестр патал обработкайрин, Лезги театрдин тамашайриз кхьенвай музыкадин автор я. Халкьдиз ам хейлин манийрин автор хьизни чида. Абурукай иллаки машгьурбур: «Гуьзел» (Е. Эминан чIалариз), «Ракъинин цуьк» (Б. Салимован чIалариз), «Фатима» (А. Саидован чIалариз), «Вуч хъсан я» (Ш.-Э. Мурадован чIалариз), «Вун накь вучиз атаначир?» (С. Саидгьасано­ван чIалариз). Адан манияр Р. Гьажиевади, Д. Рагьимовади, Р. Агъабалаева, Гь. Аллагьвердиевади тамамарна.

Асеф Мегьман

1930 — 2015 

Композитор, шаир ва педагог Асеф Мегьман КцIар райондин ЭчIехуьре дидедиз хьана. ГъвечIи чIавалай ада тар ядай, нотаяр чирна, вичин гьаваяр кхьиз хьана. 1937-йисуз Дербентдин педучилище­ акьал­тIарна, муаллимвиле кIвалахна. Ахпа яргъал девирда, 1962-1992-йиса­ра, Даградиодин лезги передачайрин музыкадин редакторвиле кIва­лахна. Вишелай виниз вичин ва маса шаиррин чIалариз кхьенвай халкьдин рикI алай манийрин автор я. ГьакIни адахъ халкьдин алатрин оркестрдиз кхьенвай пьесаярни ава. Чаз ам поэзиядин ирид кIватIалдин автор хьизни чида.

Гьасанагъа Мурсалов

1935-2001

Ахцегьа дидедиз хьайи ада 1962-йисуз хуьруьн майишатдин институт акьал­тIарна, районда кьилин зоотехниквиле кIвалахна. Гуьгъуьн­лай адакай райондин «ЦIийи дуьнья» газетдин жавабдар секретарь, 1994-йисалай адан редактор хьана.

Вичин эвелимжи манияр Гь. Мурсалова армияда къуллугъдай йисара туькIуьрна. Адан са жерге гьаваяр Г. Гьасанова обработка авуна. Ам вишелай виниз манийрин ва кьуьлерин макьамрин автор я, абурун арада­ «Ахцегьар» кьуьлни ава. Манийрикай — «Самурдин цуьк», «Дагъустан» (А. Саидован чIалариз), «Шадвилин мани» (Б. Салимов), «КIанда вун, уьмуьр»­, «Варз алай йифиз», «Буба» (Ш.-Э. Мурадов). Адан манияр Д. Рагьимовади, Т. Мамедова, Гь. Аллагьвердиевади, С. Гьажиевади тамамарна.

Эльза Ибрагьимова

1938 – 2012

Азербайжан ССР-дин Аджикъабул шегьерда лезги хизанда дидедиз хьана. 1964-йисуз Азербайжандин государстводин консерватория куьтягьна (композициядин факультетда профессор Къ. Къараеван гъилик кIелна). Дагъустандин халкьарикай композитордин образование къачур ва СССР-дин Композиторрин союздин член (1970) хьайи сад лагьай дишегьли я. Бакуда яшамиш хьана. Ам Азербайжандин халкьдин артистка (2008) ва Да­гъустандин халкьдин артистка (гьа йисуз) тIварарин сагьиб я. Адан эсерар: опера «Кузвай кьепIер», фортепиано галаз оркестр патал концерт, симфониядин поэма, кьве скрипкани виолончель патал квартет, фортепиано патал прелюдийрин цикл. Адахъ азербайжанви шаиррин, гьакIни Р. Гьамзатован, Ш.-Э. Мурадован, И. Гьуьсейнован, А. Аджиеван чIалариз кхьенвай манияр ава. Эстрададилай Азербайжандин халкьдин артистар тир  Флора Керимовади, Гуьлагъа Мамедова ва алай девирдин солистри тамамарзавай  Э. Ибрагьимовадин манияр халкьарин арада машгьур я.

(КьатI ама)

А. Омаров