РФ-дин хуьруьн майишатдин министерстводи государстводи чилерал гуьзчивалдай къурулушдик дегишвилер кухтунва. ИкI, 2026-йисуз  Россельхознадзорди хаталувилин дережа къалурзавай  рекъемрин цIийи индикаторар ишлемишиз башламишда – абурун бинедаллаз ахтармишунар кьиле тухуда.

Гила гуьзчивалзавай спутникдилай къвезвай делилрикай ва чи­лин бегьерлувал садлагьана агъуз­ аватуникай инспектордиз чи­лин участок ахтармишун патал «сигнал»  хьун мумкин я.

ЕФГИС ЗСН къурулушдин куьмекдалди  чилин накьвадин ранг ва акунар дегиш хьунал гуьзчивалда. Карьерри эгъуьнзавай фурар ва я  бязи чкайрал  кIватIзавай накьвадин кIунтIар гила  космосдай аквада.

Мад са себеб – цанар цазвай чкайра дегишвилер тахьун. ИкI, эгер документра цанар цазвай чкаяр яз къалурнавай чилел  галаз-галаз кьве йисуз хуьруьн майишатдин суьрсет гьасилзавачтIа, и чка пешекарди ахтармишун лазим я.  ГьакIни спутникди участокда  хуьруьн майишат патал хаталу гьалар арадал гъизвай набататар – чIуру хъчар аватIа къалурда. И ва я маса чкадиз хас тушир (инвазивный)  набататар региондин хаталу жуьрейрин хъчарин сиягьрик кутунва.

Чилин бегьерлувал садлагьана агъуз аватунни ахтармишун патал  себеб жеда: эгер кьилди къачур участокда  бегьерлувал муниципалитетда алатай йисан вахтунда гьисабдиз къачунвай юкьван бегьерлувилин делилдилай 50 про­центдин агъуз хьанватIа.  Ихьтин делилар  электронный системайрин куьмекдалди чеб чпелай (автоматически) гекъигда, хабар гузва идаради. 

Им хуьруьн майишатдин зегьметчияр патал вуч лагьай чIал я? Россельхознадзор къайда чIу­рай дуьшуьшар винел акъуддай­ ре­къем­рин цIийи къайдадал элячI­за­ва. Чир хьун важиблу я: кьилди­ къачуртIа, «хаталувилин индика­тор» – им гьелелиг жерме ваъ, алава ахтармишунрин серенжемар кьиле тухун патал себеб я. Гьаниз килигна, чилел гьасилзавай суьрсетдин ва адан бегьерлу­вилин гьакъиндай делилар информациядин къурулушрив агакьа­рун ва жуван чил фитосанитариядин жигьетдай авай гьал гуьзчивилик хуьн меслятзава.

Саида  Мурадова