Ишлемишиз вахканва

Дагъустанда, 2025-йисав гекъигай­ла, ишлемишиз вахкай яшайишдин кIвале­рин  кьадар 20 процентдин гзаф хьанва­. Идакай «Дагъустандин экономика» те­лег­рам-каналди раижзава.

Чешмеди къейдзавайвал, Дагстатди алай йисан сифтегьан вад вацра яша­йишдин кIвалер яшамиш хьун патал вахкунин кьадардиз талукь делилар чапнава. ИкI, къалурнавай муддатда, санлай къачурла, 750,7 агъзур кв. метрдин кIвалер вахканва.

Виликан йисан и муддатдив гекъигайла, им 20,1 процентдин гзаф я. Кьилди къачуртIа, анжах тек са майдин вацра 121,6 агъзур кв. метр яшайишдин кIвалер эцигнава ва ишлемишиз вахканва.

Бегьер кIватI хъийизва

Дагъустанда алай йисуз 80 агъзурда­лайни гзаф гектаррай зулун магьсулрин­ бегьер кIватI хъувун вилик акъвазнава.­ Идакай РД-дин хуьруьн майишатдин ва недай суьрсетдин министерстводин те­леграм-каналди раижзава.

Хабар гузвайвал, техилдин магьсулар кIватI хъувунал гьалтайла, алай йисуз кIвенкIвечияр хьанва:

Хасавюрт район – 19,5 агъзур гектар;

Ногъай район – 10 агъзур гектар;

Къарабудахкент район – 9,5 агъзур гектар;

Къизляр район – 7,5 агъзур гектар.

Бегьер кIватI хъувунин серенжемда 400-далай гзаф комбайнийри иштиракда, гьакI маса регионрайни техника желбда, къенепатан ресурсар графикдин бинедаллаз пайда.

Мукъаят хьухь!

Гуьрзе, кобрадилай алатайла, гзаф зегьерлу гъуьлягъ я. Ам Дагъустандани гьалтда ва, гьар гатфар, гад алукьайла, ада вичикай хабар гуда.

Гуьрзедал гьалтайла, жува-жув гьикI тухун лазим ятIа, эгер ада кIасайтIа, вуч авуна кIандатIа, гьадакай «Дагъустан» РИА-диз РД-дин тIебиатдин ресурсрин ва экологиядин министерстводин патав гвай Общественный советдин пред­седатель Людмила Мазанаевади ла­гьана.

Адан гафаралди, Дагъустанда гуьрзеяр кьуру, асул гьисабдай дагъларин ценерив гвай кул-кус, векь-кьал авай чкайра, гуьнейра, дуьзен чуьлда, вацIарин дерейра яшамиш жезва, анрай абур дуьзенлухриз – аранризни эвичIда.

Агъудин кьиникьал гъидай къуватдизни килиг тавуна, гуьрзе патал ам (агъу) сифтени-сифте ем жагъурдай такьат я, адалай тIимил – вичи вич хуьдай.

Чладай экъечIайла июндин вацран кьвед лагьай пай алукьдалди ва октябрдин вацра абур йикъан вахтунда ацалтда. Гатун чими варцара – зулун сифте кьиляй абур хурушум вахтунда ва йифиз активни жеда. Октябрдиз члада гьатда, мартдиз-апрелдиз экъечIда.

Гуьрзе гьикI къекъведа, инсандал ацал­тайла, ада вич гьикI тухуда ла­­­гьайтIа, и гъуьлягъ тади квачиз санай ма­саниз фида. Инсандал гьалтай­ла, ам вилив хуьз, гьалариз къимет гуз акъваз­ жеда. Эгер мензил 8-10 метр­дилай ­тIи­мил туштIа, ам мукьвал  алай  чуьнуьх  жедай  чкадиз  хъфида­. Ашкара къурхулувал арадал атайла, ха­та­лувили­кай далда чкада чуьнуьх ­хьу­налди, ам йигин жеда. Ана ада жезмай кьван эхирдалди гуьзетда, вич алай чка чирдач. ­Анжах эхиримжи легьзейра ада, ш-ш авуналди, виликамаз вичикай хабар ­гуда. Эгер адалай вахтундамаз ­чуь­нуьх жез алакь тавуртIа, инсан мукьув ­хьайи­ла, гуьрзеди вич авайдакай виликамаз ­чирда, къурху гуз къат хьана, кьил хкажна, ван алаз хьиз ш-ш ийиз­, инсан галай патахъ хкадарна, кIасун мумкин я.

Къейдзавайвал, Дагъустанда 2001- 2022-йи­сара  гуьрзеди  кIасай  25 дуь­шуьш­ малум я, пуд кас кьена. КIасайбур асул гьисабдай гъуьлягъар кьазвайбур я (60%). Дуьшуьшдай кIасайбурук (40%), ди­­­къетсуз хьана, мурдардал кIвач гьал­чай­бур ва я йикъан вахтунда кьецIил ­гъилералди абур кьаз алахъайбур акатзава.

Гуьрзеди кIасай дуьшуьш хьайитIа, вуч тавун герек ятIа сифте нубатда гьам чир хьана кIанда. ТIарам затI – жгут эцигна кIандач, гьикI хьи, ада иви къекъуьниз манийвалда.

Хасаратвал хьайи касдиз сифтегьан куьмек гудайла, ам къаткурда ва тамам секинвал таъминарда.

Раижзавайвал, эгер хер хьайи бедендин пай фадамаз са бязи затIарин куьмекдалди юзан тийидайвал (яни гьерекатдик тежедайвал, инихъ-анихъ юзан тийидайвал) авуртIа (иммобилизация), беденда агъу чукIун хейлин яваш жеда. Хасаратвал хьайи кас жезмай кьван тади гьалда мукьвал алай медицинадин идарадив агакьарна кIанда.

Гьазурайди – Муса  Агьмедов