«Духтурдихъ катран вилер, рушан гъилер, гъуьлягъдин акьул, асландин рикI хьана кIанда».

Авиценна.

Немсерин машгьур философ Артур Шопенгауэра вичин вахтунда кхьенай: «Чи бахтунин цIудай кIуьд пай сагъламвилелай аслу я. Ам уьмуьрдин амай няметрилай акьван метлеблу я хьи, гьакъи­къатда сагълам къекъвераг азарлу пачагьдилай бахтлу жеда». Дугъриданни, и гафарихъ галаз рази тахьун четин я. Сагъламардай гьи идарадин дакIардай хьайитIани, дуьнья масакIа аквада эхир. Амай вири шейэр маса гуз, дегишариз жеда, амма сагъламвал – ваъ. Эхь, ам дуьньяда виридалайни важиблу я.

Медицинада виридалайни четин ва жавабдар пешейрикай сад хирургвал я. Хирургди инсанрив гзаф терефрин куьмек агакьарзава. Хирургия – им илим, сенят, искусство я. И пешедин сагьибрихъ, дерин кьа­тIунар, чирвилер хьиз, зирек гъилерни хьун важиблу я. РикI алай пешедин сагьиб хьунилай ва адай уьмуьрдин макьсад, руьгьдин таъминвал жагъунилай инсандиз еке бахт авач жеди. Гьа ихьтинбурун  жергедай яз, хирург Аллагьвердиев  Мейланверди Шарафидиновичан тIвар еке гьуьрметдивди кьаз кIанзава.

Хкягъай пешедай уьмуьрдин макьсад жагъанвай адан кабинетдин ракIарихъ, мус фейитIани, инсанар галаз аквада. Ажалдихъ галаз датIана женг чIугвазвай, инсанрин сагъламвал гуьнгуьна хутаз куьмекзавай, гьакI абуруз умудни гузвай, дамах гвачир, умун къилихрин инсан, гъилел кьезил, мецел ширин, вичин пешедин халис устад  тир ада Ахцегь ва Докъузпара районрин ЦБ-ра 2004-йисалай кIвалахзава. И мукьвара чун адахъ галаз гуьруьшмиш хьана.

М. Аллагьвердиев 1976-йисуз Ахцегьа­ дидедиз хьана. Ана 1-нумрадин юкьван шко­ла куьтягьна, Махачкъалада медицинадин институтдик экечIна. Гуьгъуьнлай ГМИ-дин интернатурада (сагъарунинни про­фи­­­­лактикадин факультет), ординатурада («Кли­ническая ординатура по общей хирургии» пешедай) кIелна.

– Мейланверди Шарафидинович, куьне хирургвилин пеше хкягъунин сир ачухнайтIа кIанзавай, – тIалабна за.

– Авайвал лагьайтIа, сифтедай заз авиационный институтдик экечIдай фикир авай. Амма дидедин меслятдалди духтурвилин пеше хкяна. Зун ягъалмиш хьанач. Хирургвал зи уьмуьрдин къайда хьанва. Инсанриз алакьдай куьмек гуни, гьар са касдихъ галаз жуван чIалалди рахуни, начагъбуруз теселли гуни, жуван патавай абур рази яз хъфини зак руьгь кутазва. Жуван гъиликай, жувавай куьмек кIанзавай гьар са касдиз дава-дарман хьунилай чIехи бахт авач.

– Куь кIвалахда гьихьтин дуьшуьшди хкянавай рехъ дуьзди тирди тестикьарна?

– Са шумуд дуьшуьшди. Сифтегьан аслу тушир дежурство, сифте жува текдиз авур операция, жува операция авур азарлу кас, са шумуд йикъалай кIвачел ахкьалтна, сивел хъвер алаз къекъуьн, – ибуру вирида инанмишарна зун жуван чкадал алайдахъ.

– Куь фикирдалди, алай девирдин хирургдихъ, жуван кIвалах лап хъсандиз чир хьунилай гъейри, мад гьихьтин кьилин ерияр хьун лазим я?

— Алай девирдин духтур гьамишан ученик, датIана чирвилер къачуз алахъдайди хьана кIанда. Хирургиядин кIвалах кьве паюникай ибарат я – гъилералди гьерекат авунин искусстводикай ва илимдин чирвилерикай. Абурукай сад масад галачиз фикирдиз гъиз жедач. ДатIана чирвилер къачуз ва вердишвилер артухариз чалишмиш тежезвайдакай садрани халис хирург жедач. Алай аямдин медицинадин кIвалахда кьулухъ галамукь тавун патал пешекар датIана цIийи чирвилерин къайгъуда хьана кIанда.

– Квевай куь муаллимар вужар я лугьуз жеда?

– Гьелбетда, рагьметлу Гьайбатов Салигь­ Пиралиевич (мединститутдин муаллим, профессор) ва Абдулжалилов Мегьамед Къурбанович (РД-дин кьилин хирург). Абуру заз пешедин гзаф кьадар сирер ва крар чирна.

– Санал кIвалахзавай юлдашрихъ галаз куь рафтарвилер гьихьтинбур я? Та­хьайтIа, хирургиядин рафтарвилер кье­тIенбур яни?

– Хирургрин стхавал, кIеви дуствал, эхь, кьетIенбур я. Хирург хирургдин  гъавурда фад акьада. Чахъ чи адетар ва рахадай къайда ава. Кьилинди, сада садаз куьмек гун я. Захъ галаз санал тежрибалу Магьмудов Аслангерей духтурди кIвалахзава. Четин дуьшуьшра чна сада садал меслятарзава.

– Хирургвилин пеше хкягъиз кIан­завай жегьилриз куьне гьихьтин меслят къалурда?

– Хирургвал кьетIен пеше я.  И жуьредин пеше анжах рикIин буйругъдалди хкягъиз­ жеда. Гьеле школада кIелзавай йисара хирургвилин пеше хкязавай касди а кеспидикай фикир ийиз эгечIун лазим я. Анжах гьа дуьшуьшда вакай хъсан хирург жеда. Зи фикирда, хирургвилин пеше гадарна, маса кеспидал машгъул хьайи инсанар авач. Эгер вуна хирургвал хкянаватIа, ваз ягъалмиш жедай ихтияр авач. Операцияда гьич куьлуь-шуьлуь гъалатIдизни рехъ гана виже къведач. Хирургдилай азарлудан уьмуьр аслу я. Хирургиядив бизнес-пландив, пул къазанмишдай рекьив хьиз эгечIун эсиллагь виже къведач.

Тежрибалу духтур ва хъсан инсан хьиз, Мейланверди адалатлу ва хушбахтлу хизандин кьилни я. Ада вичин уьмуьрдин юлдаш, райондин аялрин искусствойрин школадин директор тир Олесядихъ галаз санал  кьве  хва чIехи авунва. ЧIехи хци ДГТУ-дин архитектурадинни эцигунарунин факультетдин магистратура куьтягьзава. Гатуз­ диплом вахчуда. ГъвечIи хва бубадин рекьяй фенва. Ада Астрахандин медицинадин госуниверситетда сад лагьай курс акьалтIарзава.

Вичин гзаф йисарин намуслу зегьметдалди ва инсанвилин ерийралди, гьакI къунши районрани лайихлу гьуьрмет, авторитет къазанмишнавай Мейланверди Шарафидиновичахъ чаз руьгьдин кIубанвал, чандин мягькем сагъвал, хизанда мадни хушбахтлувал, берекат ва рикI алай пеше давамардай къуватар  хьана кIанзава.  Ам хьтин инсанар гьар са хуьруьн дамах ва агьалийрин сагъламвилин даяхар я. Сагърай чеб!

Лумуна Агьмедова