Азардин лишанар

2025-йисуз Дагъустанда инсанар бруцеллездик начагъ хьайи цIийи 193 дуьшуьш винел акъудна. Идакай респуб­ли­кадин инфекциядин начагъвилерин центрадин телеграм-каналди хабар гузва­.

Пешекарди къейдзавайвал, инфекциядин чешме гьатта винелай сагълам тир калер, хипер ва цIегьер хьунни мумкин я. И азар нек, ниси, хъсандиз ругун тавунвай як ишлемишайла, гьакIни азар квай гьайванрихъ гелкъуьнин нетижадани акатзава.

Бруцеллёз хабарни авачиз акатдайбу­рукай я. Сифтегьан лишанар: ифин акьал­тун, йифиз гьекь акъатун, зайифвал­, жалгъайра тIалар хьун. И уьзуьрди нервийрин къурулушдиз, рикIиз, жалгъайриз ва маса органриз таъсирзава. КIвачел залан дишегьлияр патал аял хкатунин хаталувал жезва.

Азар акат тавун патал пешекарри са жерге меслятар къалурзава:

– нек ргана хъун;

– як чпихъ ветеринариядин махсус ихтиярар авайбурувай маса къачун;

– як хъсандаказ ругун ва я чурун;

– гьайвандихъ гелкъведайла, бегьлеяр ишлемишун ва икI мад.

Эгер некIедин суьрсетар ишлемишайла ва я гьайванрихъ галаз алакъа хьайидалай кьулухъ ифин акьалтнаватIа, гьекь акъатнаватIа ва я жалгъайра тIалар гьат­наватIа, духтурдиз хабар гун чарасуз я.

Гъавурда туна

Алай йисан гатфарихъ яд акьалтунин­ нетижада хейлин дагъустанвийрин­ кIва­лериз зиянар хьана. Гзафбурув гьукумат­дин патай тайин тир куьмекар агакь­на­тIани, цик акатна, гьалдай фейи кIвалер ка­питальнидаказ ремонт авун патал гъиле махсус сертификатар гьат тавурбурни ава. Сертификатар чара авун вучиз отказнатIа чирун патал агьалийри Дагъустандин эцигунрин, архитектурадин ва ЖКХ-дин ми­нис­терстводивай баянар гун тIалабна.

Министерстводин пресс-къуллугъди хабар гузвайвал, агьалийриз къулай ва кIвалах вич ачухди (прозрачно) хьун патал махсус рекъемрин майдан туькIуьрнава. Адан куьмекдалди хсуси кабинетдай документрин гьерекатдиз ва арзадин статусдиз килигиз жезва. Гьа са вахтунда министерстводин къуллугъчийри арзаяр ганвай цIудралди ксариз гьар юкъуз меслятар къалурзава, пайда жезвай суалрай кьил акъудиз куьмек гуз.

И сеферда агьалийрин месэлайрик министрдин сад лагьай заместитель         С. Га­сайниев экечIна. Ада агьалийриз яб гана, электронный къурулушда делилар ахтармишна ва отказ авунин себебар галай-галайвал чирна.

Селлер атуникди зиянар хьайи гьар са касди игьтияж авай куьмек къачун Гасайниева чпизни кIанзавай кар тирди къейдна. Ада раижзавайвал, абурун вилик акъвазнавай месэла агьалидиз отказ авунин себебдикай гьакI кьурудаказ лугьун туш, инсандин вилик акъвазнавай месэла гьялун патал гьихьтин камар вегьин герек ятIа, гьадан гъавурда тун я.

Хабар гузвайвал, гуьруьшдин нетижада агьалияр чпихъ гьихьтин ихтиярар (права) аватIа, гьадан гъавурда туна ва талукь тир куьмек къачун патал гьихьтин камар вегьин герек ятIа тайинарна.

Чешмеди раижзавай делилралди, отказ авунин себебар гзафни-гзаф ибур я: зиян хьайи кIвалихъ хсусият тирди тестикьарзавай документар тахьун ва я кIвал ЧС малумарайдалай гуьгъуьниз ахпа кIва­чихъ ягъун (оформить авун), гьакIни арзачидихъ яшамиш жедай дарамат аваз хьун.

РикIел хкин, виликдай чна «Мусибатдин есирда» тIвар алай макъалада селлер атунин нетижада зиянар хьайи агьалийриз гун патал тайинарнавай куьмекдин серенжемриз талукь яз ихьтин делилар раижнай:

са сеферда гудай материальный куьмек – гьар са касдиз 15 675 агъзур манат.

Сифтени-сифте лазим эменнидикай магьрум хьунай гуда (арза ЧС кардик кутурдалай кьулухъ са вацран вахтунда агакьарун лазим я):

– эгер ам тамамдаказ терг хьанвачтIа, – 78 735 манат гьар са касдиз;

– эгер эменни тамамдаказ терг хьан­ватIа, – 156 750 манат гьар са касдиз (арза – ЧС-дилай кьулухъ 6 вацран вахтунда).

Сагъламвилиз зарар хьайила (арза са йисан вахтунда агакьариз жеда):

– юкьван дережадин ва я лап еке хасаратвилер хьанватIа, – 627 000 манат;

– кьезил зарар ганвайла, – 313 500 манат;

– инсан телеф хьайила, кьейи касдин хизандиз 1 567 500 манат гузва. И пул хизандин сагьибрин арада сад хьтин кьадарда пайзава. Арзаяр МФЦ-дин ва я яшайишдин рекьяй хуьдай министерстводин управленидиз ва Госкъуллугърин сайтда рекье тваз жеда.

ГьакIни республикадин ЧС малумарнавай муниципалитетрай тир агьалийривай квахьнавай документар, госпошлина тагана, арадал хкиз жеда.

Гьазурайди – Муса  Агьмедов