11-июндиз Дербент районда респуб­лика патал важиблу кьве объект­ ачухунин мярекатар кьиле фена­. ИкI, ина Россиядин виридалайни кьиблепата авай ва Кеферпатан Кавказдин мулкунал алай ихьтин анжах сад тир «Ватанперес» парк ачухна  ва Россиядин мулкунал виридалайни зурбади тир «Зодиак» СЭС-дин кIвалах башламиш хьана. 

РД-дин Кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай  Федор Щукинахъ, Гьукуматдин Председатель Мегьамед Рамазановахъ, Дербент шегьердин мэр Ханлар Пашабеговахъ, военный махсус серенжемдин иштиракчийрихъ,  ветеранрихъ  ва къайдаяр хуьдай органрин векилрихъ галаз санал  мярекатда Дербент шегьердин ва райондин агьалийрини иштиракна.

Интерактивный къугъунар ва военный техникадин чешнеяр майдандиз акъуднавай анин кIвалах башламишунин серенжем 12-июндиз къейдзавай Россиядин йикъан суварихъ галаз алакъалу авунвай.

«Къе государстводин важиблу суварин – Россиядин йикъан вилик чна «Ватанперес» парк ачухзава. Дагъус­танда им неинки жемият патал цIийи майдан, гьакIни са фикиррал алаз тербияламишнавай несилрин арада авай сих алакъадин, ата-бубайрин игитвилериз гьуьрмет авунин ва чи уьлкведин гележегдин гьакъиндай жавабдарвал гьисс авунин лишан я», – лагьана Ф. Щукина.

ЦIийиз ачухнавай паркунин кьилин лишан  Каспийскдин флотилиядин ихтиярда вуганвай, Советрин девирда туькIуьрай самолетдинни гимидин гиб­рид, машгьур «Лунь» экраноплан я. Гьеле са шумуд йис идалай вилик пуд виш тонндин заланвал авай и гими Дербент шегьердиз гъиз алакьунихъ инанмиш хьун саки мумкин кар тушир. И фикир кьилиз атай  касдин – Государстводин Думадин депутат Хизри  Абакарован — къастунал кIевивилин нетижа яз, вичел «Каспийдин аждагьан» тIвар акьалтнавай и гимидин кьисмет дегиш хьана ва ам алай аямдин Дербентдин шартIлу лишандиз элкъвена.

КьетIен важиблувал авай делил ам я хьи, парк Дагъустандин игитрин чилел арадал гъанва. Ина военный махсус серенжемдин вахтунда Къизилдин Гъетерин сагьибар ва Россиядин Игит лагьай тIварцIиз лайихлу хьанвай 19 ватанэгьлидин шикилар  эцигнава.

Мярекатдин асул пай акьал­­­­­тIа­райдалай кьулухъ Фе­дор Щу­­кина жегьил дагъус­тан­вий­риз РФ-дин агьали тирди тес­т­и­кьарзавай паспортар гана.

204 агъзур гектардин майдандал ачухнавай ва Совет­рин девирдин яракьралди, списатнавай авиатехникадалди тадаракламишнавай, интерактивный техноло­гийрин куьмекдалди  чирви­лер артухардай мумкинвал гузвай музеяр, сейр ийидай­ аллеяяр, спортдин майданар, амфитеатр, военный так­тикадин къугъунардай чка­яр ва аялар патал майданар авай «Ватанперес» парк  эбеди рикIера амукьдай тарихдин  делилар хуьдай, ватанпересвилин мярекатар кьиле тухудай ва акьалтзавай несилдиз лайихлу тербия  гудай чка жеда.

КIвалахдин рекьяй Дербент райондиз мугьман хьанвай вахтунда Да­гъустандин Кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Федор Щукина ва премьер-министр Мегьамед Рамазанова  мад са объект ачухунин мярекатда иштиракна. ИкI, 11-июндиз Авадан хуьре 102,3 МВт-дин гужлувал авай, Россиядин мулкунал алай вичиз тешпигь объектрин арада виридалайни зурбади тир ракъинин «Зодиак» электростанция шад гьалара  ачухна.

Проект «УК ЦIийи Энергия» компаниядихъ галаз кутIуннавай икьрардин сергьятра аваз уьмуьрдиз кечирмишнава. Ам эцигунин кIвалахриз 10,9 миллиард манат инвестицияр желбнава.

ЦIийи электростанция ачухунин шад мярекатдал иштиракчийри къейд авурвал, станцияди Дагъустандин мул­кунал инвестпроектар къвердавай гзаф фикир желбдайбуруз элкъвезвай­дан ва республикадин энергетикадин алай аямдин къурулушар инанмишвилелди вилик физвайдан гьа­къин­дай шагьидвалзава. Республикадин регьберри  региондин энергетикадин комплекс алай аямдихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавайдал, гьакIни арадал хкиз жедай энергетикадин чешмеяр гегьеншарзавайдал фикир желбна.

«Чи республикадихъ тешпигь авачир хьтин тIебии мумкинвилер ава. Чи региондин ракъинин энергетика  ла­гьайтIа, стратегиядин жигьетдай ­гележег авай хел я», – лагьана Ф. Щукина.

Гьукумдин векилри энергообъект ахтармишна ва карханадин коллек­тивдихъ галаз ихтилатарна. СЭС-дин кIвалахдикай тамам суьгьбет «УК ЦIийи Энергия» ООО-дин гендиректор­ Иван Щетинкина авуна. Ракъинин  «Зодиак» электростанцияди йисан вах­тунда республикадин электроэнер­гия гьасилзавай вири объектри санал арадал гъизвай энергиядин умуми кьадардин саки  3 процентдиз барабар гужлувал таъминарда.

Къейд ийин, алай вахтунда рес­публикадин мулкунал «къацу энерге­тикадин» чIехи са шумуд объект кардик ква. И жигьетдай республика кIвен­­кIвечийрин арада ава. ИкI, Кьиб­лепатан Сухокумскдин ракъинин электростанция (15 МВт) ва Новолакдин­ гарун электростанциядин сад лагьай пай (300 МВт) кардик кутунва. ГьакI­ни алай йисан июндин сифте йи­къара, чна идалай виликни хабар гайивал, Докъузпара райондин мулкунал Самурдин гъвечIи ГЭС-рин жергедай тир сад лагьай станцияди, Ахцегь районда энергия кIватIдай мумкинвал авай дагъдин ракъинин станцияди кIвалах башламишнава. Идалайни гъейри, Рутул районда мад са гъвечIи ГЭС эцигунин кIвалахрив эгечIнава.

И рекье Дагъустандихъ хьанвай агалкьунар мукьвара кьиле фейи Петербургдин экономикадин международный форумдални къейднай.

Жасмина  Саидова