Хайи дагълар

Дидени бала къакъатдай саягъ
Квевай гъвечӀизмаз къакъатнай куь хва.
КӀаниди гъиляй акъатдай саягъ
Гзаф яргъариз акъатнай куь хва.

Куьн ахквадай югъ хъхьана кьисмет,
Адан вилерал хквезмай накъвар.
Квез икрамзава, яна чилиз мет,
Гьикьван багьа я адаз куь накьвар!

Куь чуьллера ам къекъвезва югъди,
ГъвечӀи чӀавалай кефини чӀугур.
Дуьньядани жеч вичелай тухди!
Цавук хкӀада инсан ам акур.

Сагърай, зи дагълар! Сагърай, зи уьлкве!
Зи вилерин экв, бедендин къуват.
Сагърай, бахтунин вафалу луьткве,
Океанрани къалурдай гьайбат!

Куьн рикӀел хуьда, диде хьиз масан,
ХьайитӀани мад гьикьван яргъара.
Гьикьван кӀанда заз куь вацӀарин ван,
Экуьнахъ вилер амаз ахвара!

Зи шиир

Зи столдал дакӀардай рагъ аватна,
Пишкешна заз гуьрчег нурар кишпирдин.
ХъуьтӀуьн цикӀиз чимивал гваз агатна,
Гьар са цӀарцӀиз къилав гана шиирдин.

Аквада ваз, чимивал гваз ракъинин
Зи шиирни и дуьньядал элкъвена.
Вафалу тир стха хьана гьакъинин,
И дуьньядин гуьрчегвилихъ гелкъвена.

Адахъ дустар гзаф жеда рикӀ кудай,
Душманарни кими жедач – гьа заз хьиз.
Туькьуьл рикӀер ктад хьана агъудай,
Чеб къалурдай пехъи тӀурфан-аяз хьиз.

Акъвазда зи шиир хура душмандин,
Шарвили хьиз – гзаф зурба пагьливан.
РикӀе таъсиб хуьда Диде-Ватандин,
Ийидайвал гьар душмандин кьили ван.

Къени алатзавач рикӀелай

Айибмир зун, за квез лугьун хьайивал,
Хьайи кар я им са юкъуз гатфарин.
Зи кӀарабра гьатна ярдин кӀанивал,
Закай Межнун хьанвай дертлу гъамарин.

Ахварайни акун тавур бахтавар
Акуна заз, далудал кьве киф къугъваз.
На лугьуди, билбил тир ам багъдавай,
Югъ атана мани лугьуз, кеф чӀугваз.

Хъуьредайла, рагъни адал пехил тир,
Къекъведайла, икрамзавай чилери.
Ам зи тай тир, амма башкъа жегьил тир,
РекӀв-рекӀв гузвай адан чӀулав вилери.

Зун суьгьуьрда тунвай адан акунри,
Гаф лугьуз кӀанз, лугьуз тежез, зун кузвай.
Мад са карди – тӀебиатдин къанунри, –
Инсаф тийиз, къеневай рикӀ атӀузвай.

Гьа и чӀавуз, дагъларихъай лув гана,
Адан къуьнел са лацу лиф ацукьна.
Хъуьрез-хъуьрез, руша лифрез кӀуф гана,
Зун абурал тажуб хьана амукьна.

Ахпа абур рекье гьатна кӀвалихъди,
Руша – заз гъил, лифре кьве лув юзурна.
Зани зи рехъ давамарна виликди,
Абуру зун алай чилни зурзурна.

Къе атана рехи хьанва чӀарар зи,
Амма абур алатзавач рикӀелай.
Уьмуьр бахтлу хьуникай я чӀалар зи,
Бахтсузвилин са нагъв тефий вилелай!

Бахтаварар

Бахтаварар – ширин ахвар къвезвайбур.
Бахтаварар – рикӀе дерт-гъам авачир.
Бахтаварар – фу иштагьдиз незвайбур.
Бахтаварар – вилерал нагъв алачир.

Квелай бахтлу инсанар мад аватӀа,
Девран гьализ, кеф чӀугвазвай мукьуфдив?
Кьилиз тефей мурад-метлеб аматӀа,
Къиметлувал барабар тир якъутдив?

Квез муьтӀуьгъ я цаваравай гъетерни,
Куь къуллугъдал ракъар-варцар алазва.
Къакъра ягъиз, гуьнейравай къветерни
Анжах квекай аваздалди рахазва.

Лифери лув гузва даим куь кьилел,
ЛипӀлипӀрини кьуьл ийизва гьавада.
Яшамиш хьун бахт тушни бес и чилел,
Инсанвилин жергедани аватӀа.

* * *

АлтӀушдай саягъ куьнуьдал чӀижер,
Зун акурла, куьн алтӀушдай, дустар.
Тухудай кӀвализ, хъивегьдай «вишер»,
Зи сагълугъдай гьакӀ хкаждай тостар.

Садаз стха тир, садаз зун арха,
Садаз пачагь тир, садаз пайгъамбар.
Къекъвез жедай куьн, зун туна юкьва, –
Жедайни гьаким вич зав барабар?!

Абур вахтар тир, пагь, гьихьтин вахтар!
Вуч тир авай зи гафарихъ къуват!
Зун акурла, чеб цӀрадай муркӀар,
Дуьнья дар хьана, дар хьана кьуд пад.

Югъ аку гила атанвай кьилел!
Зун аку, гила амачир виле!
Къекъвез хъжезмач завай и чилел,
Уьмуьр лагьайла, физва зи зегьле…

Зулун пешер

Пешер, пешер, зулун пешер къиб ягъай,
Вуч сефилдиз аватзава чилерал?
АлакьдайтIа, кьадай за куьн гъилерал,
ЧIехи бахт хьиз уьмуьрдикай заз жагъай.

Кьуьд себеб яз, кьисмет жезвай къакъатун,
Кьуьд себеб яз, аватзава хилелай.
Зун шехьзава, накъвар физ кьве вилелай:
– Эй тIебиат, вуна инсаф ая тIун!

Тар чуплахдиз амукьзава. Аламат!
Ви гьал-агьвал аквадай мад вуж ава?
Ни лугьуда: дуьнья, туш вун къиямат?
Вахъ ракьукай гъуьр ийидай гуж ава.

Вилер

Вилер… Вилер… Эй зи вилер,
Гьайиф куьн, гьайиф,
Вахт жедалди акваз-такваз
Жез икьван зайиф!

РикӀеллама квехъ хьайи кьван
Рябетлу вахтар,
РикӀеллама квехъ хьайи кьван
Гьар жуьре бахтар.

Йифиз чилел аватай раб
Жагъурдай тадиз,
Авай гьунар, тарп авуна,
Къалурдай шаддиз.

Гагь и рушал, гагь а рушал
Ашукь жедай куьн,
Бязибурув вугудачир
Юзадай мумкин.

Мердвилелди кьуна гардан,
ЧӀугвадай хуруз,
КӀандай, белки, кӀандай, белки,
Мад кьве темен гуз.

ТӀимил кьванни гила кӀандай
Квехъ ахьтин къуват,
Эвелдай хьиз къекъведай зун,
Бахтавар яз мад.

Кьисмет хьана, зун цаварал
АкъатайтӀа, бес
Марсдал алай гуьзел рушар
ГьикӀ акурай квез?

Вилер… Вилер… Эй зи вилер,
Гьайиф куьн, гьайиф,
ЯхцӀурни цӀуд йис жедалди
Жез икьван зайиф.

Руша балкIан чуьхуьзва

Каф акъудиз кафалдай,
Руша балкIан чуьхуьзва.
Кьил акъудун агьвалдай
Четин я, заз регъуьзва.

«Вучиз балкIан чуьхуьзва?»
Рушавай гьикI кьан хабар?
Регъуьзва, заз регъуьзва,
Мецел ихьтин гъиз гафар.

Адет авач чи ЯркIа
Руша балкIан чуьхуьдай.
Айиб кар я им пака,
Ван хьайитIа, къехуьндай.

Вил заз ягъиз генани,
Туьмерзава балкIандиз.
«Вун амани? Кьенани?»
Лугьузвач заз – жавандиз.

Акуна заз ахпа ам
Хкаж хьана киярдал.
Ягъиз туна са макьам,
АтIудай ви рикIин тIал.

Акатдалди далдадик,
Зун тамашиз амукьна.
Акатна хупI баладик:
Рушан къаргъиш галукьна.

Шумуд йис я рикIяй ам
Акъат тийиз, мад тахкваз.
Уьмуьр хьана дертни гъам,
Ахварайни ам акваз.

Угъраш

Вун къуллугъдал алай чӀавуз
Кефер вуч тир вуна чӀугур!
– За авурвал жеда, – лугьуз,
Гъутув гатаз, экъисна хур.

Са вагьшидиз вун тир ухшар,
Акакь тийир гьич садан тӀем.
Вал гьалтайтӀа, и чилин шар
Ви гъилевай – дуьнья бегьем.

Инсанар ваз ви дурбуйрай
ТӀветӀерайни аквадачир.
Югъ атай кьван – эвер-гьарай,
Меслятдалди рахадачир.

ЧӀурнай вуна шумудан кӀвал,
Янай вуна шумудан хъвехъ.
ТӀуьнай вуна шумудан мал,
Канай вуна шумудан лекь…

Вун тир халис са вакӀан хва,
Акъатнавай рекьяй-кьиляй.
Алемдани тир ламран хва,
Аватнавай гъиляй-виляй.

ГьакӀ ятӀани кьазвай ви пад
Гьа вун хьтин фукъиранри.
Сад тир куь фу, сад тир куь яд,
Авай анжах квез куь къадри.

Кьисметарни хьана куь сад:
Рекьидайвал кьена кицӀер.
Куьн хьтинбур аматӀа мад,
Гьабуруни куьрсда мецер.

Вад кепек

Вад кепек я
Амайди зи жибинда.
Гьамни вичиз
Це лугьузва гишинда.

Чара авач,
Гуда за ам факъирдиз.
Куьз герек я
Мискьивал заз – шаирдиз?
* * *
Телеф хьуй балкӀан
Акьахдай душман,
Хана кьуд кӀвачни,
Акъатна кьве вил.

Бедбахт хьуй инсан,
Вафасуз виждан,
Русвагьдай вичин
Хайи диде-чил.

Ахмакь келле

Келле, келле, ахмакь келле,
За вакай вучин?
Ви дерт чIугваз, кабаб жезвай
За закай вучин?

Тахтунавай пачагь хьиз вун
Ацукьна кьамал,
Зун паталди бес вахъ вучиз
Хьанач са амал?

Зун инсан я, зазни кIанда
Ви акьул, къуват,
Абур садни вахъ тахьайла,
Зи рикI жезва пад.

Хана, кьена. И гафарин
Мярекат вуч я?
Уьмуьрдал къаш атIуз тахьун
Инад я, гуж я.

Бязи крар рикIив кьурла
Дуьньяда авай,
Ават тавун зурба кар я
Къванерни цавай.

Гзаф бахтсуз рекьерай тIуз
Тухвана на зун,
Инсаф тийиз, эхирдайни
Чухвана на зун.

Келле, келле, ахмакь келле,
За вакай вучин?
Ви дерт чIугваз, кабаб жезвай
За закай вучин?

"Лезги газетдин" 2026-йисан 27-нумрадай