Малум тирвал, сентябрдин 18-20-йи­къа­ра Россияда сад тир сечкияр кьиле фида, РФ-дин Госдумадиз, регионрин парламентриз, чкадин админист­рацийрин собранийриз депутатар, гьакI­ни бязи регионрин кьилер хкяда.

РД-дин сечкийрин комиссиядин председатель Мегьамед Дибирова нубатдин заседанидал малумарайвал, республика сечкияр кьиле тухуз гьазур я. Вири шегьеррин ва районрин сечкидин комиссийри тайин кIвалах тухванва, сечкидин учас­токар герек вири шейэралди таъминарнава.

Республикадин мулкунал РФ-дин Госдумадиз депутатар хкягъун патал сечкидин са мандатдин пуд округ тушкилнава­: Махачкъаладин 10-нумрадин, Буйнакск­дин 11-нумрадин ва Дербентдин 12-нумрадин. РД-дин Халкьдин Собрани­диз депутатар хкягъун патал сечкидин муниципальный 88 кампания тешкилнава.       

М. Дибирова къейд авурвал, РД-дин Халкьдин Собранидиз чпин патай депутатарвиле кандидатар къалурнавай сия­сатдин партияр гзаф туш. Региондин сечкидин комиссияди «Сад тир Россия», «Гьахълу Россия», КПРФ, «ЦIийи инсанар» ва ЛДПР партийрин региондин от­деленийрин кандидатар регистрация авунва.

«Сад тир Россия» партиядин патай – 229 кандидат, «ЦIийи инсанар» - 82 ва муькуь партийрини чпин патай хейлин кандидатар къалурнава.

РФ-дин Госдумадин депутатар хьун патал сечкидин комиссиядиз 23 касди­ чпин документар вуганвай. Абурукай  Ма­хачкъаладин сечкидин са мандатдин 10-нумрадин округдай «Яблоко» партиядин векил Вагьид Девлетханов, «Сад тир Россиядин» патай  - Россиядин Игит Энвер Набиев, «Гьахълу Россиядай» Мурат Пайзулаев, «ЦIийи инсанар» пар­тиядай Пайзула Жаватханов, ЛДПР-дин патай Даниял Гьажиев регистрация авунва.

Буйнакскдин сечкидин са мандатдин 11-нумрадин округдай – «ЦIийи инсанар» партиядин векил Абдулмежид Газилаев, «Гьахълу Россиядин» векил Камил Давдиев, ЛДПР-дин векил Мурад Му­таев.

Дербентдин сечкидин са мандатдин 12-округдай – «Яблоко» партиядин векил Альберт Эседов, «ЦIийи инсанар» партиядай – Зебиюла Сефибегов, «Гьахълу Россиядай» – Марат Алияров, ЛДПР-дин патай – Шагьнаваз Гьуьсейнов.

Дагъустандин сечкидин комиссияди РД-дин рекъемрин рекьяй вилик финин ва информациядинни печатдин министерстводин куьмекдалди СМИ-рин ва сиясатдин партийрин векилрихъ галаз таб­лигъатдин ва сечкичияр хабардар авунин месэлайрай чирвилер гудай семинар кьиле тухвана. 

РД-дин избиркомдин секретарь Саида Халидовади кIватI хьанвайбур сифте нубатда федеральный законодательствода сечкийриз  талукь яз арадал атанвай дегишвилерин, сечкияр кьиле  фидай вахтарин, сечкийрин вахтунда СМИ-рин векилриз авай ихтияррин, везифайрин гъавурда туна.

Ада лагьайвал, СМИ-рин изданийра вири кандидатриз сечкийрилай виликан таблигъат тухудай сад хьтин ихтиярар ава. Гьавиляй государстводин изданийри регистрация авунвай кандидат­риз газетрин майданар, эфирдин вахт барабардаказ гун герек я. Гьам пулсуз ва гьам пулдихъ. Государстводин изданияр туширбуру чпин печатдин майданар ва эфирдин вахтар пулдихъ вугуда. Малум тирвал, къиметрин гьакъиндай малуматар 19-июлдалди малумарнавайди я.

Законодательстводик кухтунвай дегишвилерикай рахайтIа, таблигъатдин материалра авачир, къалп, рагьметдиз фенвай инсанрин шикилар ишлемишун къадагъа авунва, гьакI – нейросетрин куьмекдалди туькIуьрнавай шикилрикай менфят къачунни.

Таблигъатдин материалра журналистри къалп, тапан хабарар ишле­ми­шайтIа, Роскомнадзорди сергьят эцигнавай сайтрикай менфят къачуртIа, СМИ-рин векилар жавабдарвилиз чIугвада. Депутатарвиле кандидатривай ва абурун тереф хуьзвайбурувай сечкийрилай виликан таблигъат 22-августдилай 18-сентябрдин йифен юкьваралди тухуз жеда. Сечкияр кьиле физвай 18-19-20-сентябр­диз таблигъат тухудай ихтияр авач. 

РД-дин сечкийрин комиссияди журналистар аккредитация авун патал СМИ-рин векилривай 10-сентябрдалди арзаяр кьабулзава. Россиядин изданийрин векилривай чпин арзаяр Россиядин ЦИК-диз ва я РД-дин Избиркомдиз вугайтIани жеда.

*  *  *

Къейд ийиз кIанзава хьи, Дагъустанда сечкийрин сад тир йикъаз талукь  «ИнформУИК» проектни уьмуьрдиз кечирмишзава. Адан кьилин макьсад сечкийриз гьазур жезвай ва абур кьиле физвайдакай гьар са сечкичи хабардар авун я. И сечкийрихъ Дагъустан патал кьетIен метлеб ава. 18, 19, 20-сентябрдиз дагъустанвийри РФ-дин Государстводин думадиз, РД-дин Халкьдин Собранидиз ва хейлин районрин, шегьеррин собранийриз депутатар хкяда.

«ИнформУИК-дин» векилри сечкичияр четин месэлайрин гъавурда твазва. Авайвал лагьайтIа, и сечкияр регьятбур туш. Сечкийрин участокриз къвезвай агьалийри партийрин сиягьра авайбуруз, са мандатдин округрин кандидатриз, чкадин муниципалитетрин собранийриз­ хкязавай ксариз сес гана кIанзава. Сечкидин гьи округдай гьи кандидат къалурнаватIа чир хьунни лазим я эхир. Бюллетенарни са шумуд жезва. Абурай кьил акъудун лазим я. Сечкийрин йикъара патарал акъатзавайбуру сес гьикI гуда? Инсанар и жигьетдайни гъавурда туна кIанзава. Месэлаяр мад ава. И карда сечкичийриз 27-августдилай 6-сентябр­далди «ИнформУИК» проектдин векилар, сечкийрин участокрин членар тир 5 агъзурдав агакьна ксари куьмекда.

Абад  Азадов