Садвал чи къуват я
Халкьарин садвилин югъ вири уьлкведа шадвилелди, жуьреба-жуьре мярекатар тухуналди къейдна. Россиядин Президент Владимир Путина, адет хьанвайвал, Яру майдандал хкажнавай Кузьма Мининан ва Дмитрий Пожарскийдин памятникдал цуьквер эцигна. Ахпа ада майдандал кIватI хьанвай кьванбуруз сувар тебрикна. «Россиядин халкьар» международный гьафтедин иштиракчийриз Халкьарин садвилин югъ мубарак авунихъ галаз сад хьиз ада лагьана: «Чи уьлкве зурбади я. Чи уьлкведа гзаф халкьар яшамиш жезва. Абурун культурайрин, адетрин жуьреба-жуьревиле чи къуват, чIехи крарин мумкинвал ава. Уьмуьр санал акъвазнавач. ЦIийи-цIийи къурхуяр арадал къвезва. Абурун хура акъвазун патал чаз дикъетлувал герек я. Халкьарин ва агьалийрин арада къал тваз кIанзавай гьар са гьерекатдин вилик пад кьуна кIанда. Чна чи халкьарин арада садвал датIана хвена кIанда. Ам чи виридан девлет ва гележег я».
Дагъларин уьлкведа Халкьарин садвилин югъ виринра шад гьалара къейдна. 3-ноябрдиз меркезда Дуствилин кIвалин залда суварриз талукьарнавай еке концерт гана. Анал РД-дин Гьукуматдин Председатель Мегьамед Рамазанова Дагъустандин Кьил Федор Щукинан тIварунихъай кIватI хьанвайбуруз сувар мубаракна.
4-ноябрдиз Федор Щукина республикадин экономика, яшайиш, культура, спорт вилик тухуник аквадай хьтин пай кутазвай, зегьметда агалкьунар къазанмишзавай ксарив гьукуматдин шабагьар вахкана. Абурун арада военный къуллугъчияр, гуьгьуьллубур, духтурар, муаллимар, культурадин, хуьруьн майишатдин зегьметчияр ва маса пешейрин иесияр авай.
Шабагьар вахкунихъ галаз санал Федор Щукина лагьана: «КIеве гьатай вахтунда Ватан хуьз вири халкь къарагъай дуьшуьшар чи тарихда гзаф ава. Къени Дагъларин уьлкведин аскерар, гуьгьуьллубур Россиядин вири халкьарихъ галаз санал Ватандин итижар хуьнин женгиник экечIнава. За къе абуруз рикIин сидкьидай сагърай лугьузва, абурув гьукуматдин шабагьар вахкузва».
Медицинадин къуллугъчийрин четин ва лап герек кIвалах къейд авуналди, региондин регьберди абурузни сагърай лагьана: «Чи агьалийрин уьмуьрдин ва сагъламвилин къаравулда акъвазнавай медицинадин къуллугъчиярни халисан игитар я».
Шабагьар агакьай муаллимрин, тербиячийрин, насигьатчийрин тIварцIихъни Федор Щукина хуш гафар эзберна: «Куь гьар йикъан зегьметдилай, алакьунрилай, куьне акьалтзавай несилдиз гузвай тербиядилай чи аялрин ва вири Дагъустандин гележег аслу я».
Республикадин меркезда сувариз талукьарнавай са шумуд мярекат кьиле фена. Экуьнин сятдин 8-даз Ленинан майдан инсанрив, иллаки велосипедар гвайбурув ацIанвай. Шегьердин администрациядин кьил Жамбулат Салавова абуруз Халкьарин садвилин югъ мубаракна ва лагьана: «Россиядин халкьарин садвилин йисуз ихьтин велопробег кьиле тухун лишанлу кар я. Сагъламвал мягькемарзавай ихьтин серенжемдихъ жемиятдин арада меслятвал мягькемарунин кардани еке метлеб ава. ЧIехибурун арадай жегьилар, жаванар, гьатта аяларни акуни рикI шадарзава. Велопробег тешкилнавай вири сагърай!».
Рахунрилай гуьгъуьниз велосипедрал алай 1100 кас юзана. Абур Расул Гьамзатован проспектдай фена, I Петрдин проспектда рехъ давамарна, та МФЦ-дин дараматдив агакьдалди. Иштиракчийрин арада меркезвияр, маса шегьеррай, районрай, гьатта Россиядин регионрай атанвайбурни авай. КIвенкIвечи чкаяр кьур 21 касдиз велосипедар багъишна. Хейлинбуруз жуьреба-жуьре пишкешар гана. Велопробегда иштиракай виридан гуьгьуьлар шадбур, суваринбур тир.

Тарихдин «Россия – зи тарих» паркуна, РФ-дин Ватан хуьзвай аскеррин хизанрин комитетдин региондин отделение тешкилатчи яз, сувариз талукьарнавай «Са уьлкве – са хизан» тIвар алаз еке мярекат кьиле фена. Ана шегьердин администрациядин кьил Жамбулат Салавова, РФ-дин Игит Нурмегьамедован диде, Госдумадин депутат Сапижат Мазаевади, РД-дин Халкьдин Собранидин депутат Елена Ельниковади, «Память гор» тешкилатдин председатель Махач Шамилова, жемиятдин организацийрин векилри, СВО-дин иштиракчийри ва абурун хизанри иштиракна.
Мярекат СВО-дин иштиракчийрин аялри ачухна. Милли парталар алай абуру хайи чIаларал шиирар кIелна, милли адетрикай суьгьбетна ва кьуьлерна.
Жамбулат Салавова къейд авурвал, Ватан кIан хьун, жуьреба-жуьре халкьарин векилри сада-садаз гьуьрмет, куьмек авун, къецепатан къурхуйрин аксина тупламишвал къалурун государстводин кар алай ва важиблу ерияр я. Ада мярекатда иштиракзавай дяведин махсус серенжемдин иштиракчийриз, абурун хизанриз сагърай лагьана ва шегьердин гьукумдин патай герек куьмек агакьдайди къейдна.
– Къе чахъ галаз сувар къейдзавай куь веледриз садрани дявеяр такурай, – лагьана муниципалитетдин регьберди. – Абур чи республикадин ва уьлкведин гележег я. Шегьерда чи аялриз кIелдай, спортдал машгъул жедай, ял ядай ва кIвалахдай хъсан шартIар ава.
Дагъустан Республикада Ватандин аскеррин хизанрин комитетдин (КСВО) региондин штабдин кьил Мегьрибан Муслимовади виридаз сувар тебрикна ва государстводи СВО-дин иштиракчийризни абурун хизанриз гузвай куьмекдикайни ихтилатна. Ватан хуьзвай аскеррин хизанрин комитетдин региондин отделенидикай рахайтIа, ада военкоматрихъ, республикадин министерствойрихъ, ведомсвойрихъ, муниципалитетрихъ галаз санал кIвалахзава, СВО-дин иштиракчийрив куьмек агакьарзава. СВО кьиле физвай областриз ара-ара мергьяматлувилин куьмек ракъурзава. Рухваяр телеф хьанвай дидейрин дерт кьезиларун патал абурухъ галаз жуьреба-жуьре мярекатар тухузва.
СтIал Сулейманан тIварунихъ галай паркуна, Аваррин госмуздрамтеатрдин вилик сувариз талукьарнавай еке концерт кьиле фена. Паркуниз атанвай вишералди инсанри Дагъустандин халкьарин манийрихъ яб акална, милли кьуьлерзавайбурун устадвилел гьейранвална. Абур республикадин сеняткаррин гуьрчег безекризни килигна.
Халкьарин садвилин йикъаз талукьарнавай концерт Урусрин драмтеатрдани тешкилнавай.
Суваррин шад мярекатар Дагъустандин вири шегьерра ва районра тешкилнавай.
Нариман Ибрагьимов