Дагъустан Республика 2026-2030-йисара газла­мишунин гьакъиндай республикадин инвес­ти­цийрин программадин сергьятра аваз газдин­  «Ахцегь – Хуьруьг – Рутул»  турба чIугунин кIва­лах яваш-яваш виликди физва. Разивилелди къейд ийин, им Самур дередин кьакьан дагъларин хуьрера яшамиш жезвай агьалияр патал къулай ва умудлу яшайишдиз къачузвай кам я.

Программа «Газпром» ПАО-дин иштираквал аваз кьиле­ ту­хузватIани, адан заказчик РД-дин «Спец­газстройсервис» ГКУ я. Пудратчивилин везифаяр «Спецремстроймонтаж» ООО-ди тамамарзава. Идан гьакъиндай икьрар ачух тендердин нетижада 2024-йисан августдиз кутIуннай. Проектдин къиметди 371,3 млн манат тешкилзава.

Проектдин сергьятра аваз, санлай къачурла, 28,8 километрдин мензилдиз газдин турба тухудайвал я. 20-октябрдалди 18,2 километрдин мензилда чилик полиэтилендин турбаяр кутунва, яни проект 63 процентдин  гьазур я. Эцигунрин вири кIвалахар 2027-йисуз бегьемарун фикирдиз къачунва. Ада Ахцегь ва Рутул районрин дагълух 12 хуьруьн тахминан 12 агъзурдалай гзаф агьалияр тIебии газдалди таъминарда. Хуьрер газламишуниз талукь къурулуш туькIуьрунин кIвалахарни Да­гъустан 2026-2030-йисара аваданламишунин ва газламишунин программадик кутунва.

Дагълух чкайра уьмуьрдиз кечирмишзавай гзаф маса объектриз хьиз, и меэладиз талукь четинвилерни гьалтзавва.  Абурукай сад дагъдин чкадин  тIебиатдин атIугъай шартIарин хаталувилер я. ИкI, месела, 2025-йисуз яргъалди чIугур къалин марфар къунал­ди ва селлер­ атуникди­ газ­дин турба ту­ху­нин кIва­лахар къур­ху­лувилик­ акатна.  Идан гьа­къиндай РД-дин энергетика­дин ва та­рифрин ре­кьяй министерст­водин векилри, чкадал атана, тухвай ахтармишунри шагьидвалзава. Гьа ма­къамда пешекарри хаталувилин гьалариз къимет гана ва кIвалахзавайбурунни махсус техникадин хатасузвал таъминарунин, гьакI арадал атанвай шартIара эцигунрин кIвалахар ара атIун авачиз давамарунин месэлаярни веревирдна, талукь тир теклифар гана.

Вичикай ихтилат физвай проект кьилиз акъудунихъ галаз санал дагъвийрин уьмуьр хъсанвилихъ дегиш жедайдал шак алач. ТIебии газ эвелимжи нубатда кIвале михьивал, къулайвал я эхир. Дагъвияр, еке харжияр, зегьмет серф ийиз,  кIарас-цIивин жагъурунин, гьар юкъуз пич михьунин, цIай хъувунин ва ихьтин маса азабрикай хкатда. Дагълух хуьрер газламишунин жавабдар ва чIехи месэладихъ галаз санал чна жегьилар чпин хайи ерийра акъвазуник ва нетижада дагълух хуьрер мягькем хъхьуникни умуд кутазва.   

Дашдемир  Шерифалиев