СтIал Сулейманан райондин Мехкергъ хуьруьн тIварцIин мана-метлеб ачухарнавай делилар малум туш. Хуьр арадал атай дуьм-дуьз вахтни чизвач.

Мехкергъ алакьунар авай шаиррин, алимар-динэгьлияр тир Шихмегьамедан, Къазимегьамедан, Мегьамедэминан рухвайрин, Селим эфендидин, Абукар эфендидин, Насруллагь эфендидин ва Къазимегьамед эфендидин ватан я.

Шихмегьамед Мехкергъвидикай (ХIХ асирдин эхир ва ХХ асирдин­ эвел кьил) амукьнавай делилрай ашкара жезвайвал, адакай хъсан шаирдикай, диндин алимдикай, жерягьдикай хьиз рахазва. Советрин девирда ам репрессийрик акатна, Архангельск шегьерда кьена.

Мехкергъар сифтедай Гачалхуьруьвай кеферпатахъ галай Хъампут харапIар лугьудай чкадал алай. Идан гьакъиндай а чкадал аламукьнавай гзаф кьадар куьгьне сурари шагьидвалзава. Гуьгъуьнлай малум тушир себебдалди агьалияр вацIун муькуь къерехдал куьч хьана. Кьуьзуьбуру тестикьарзавайвал, цIийи хуьруьн бине Къазихада кутуна, гьавиляй анал Къазихадхуьр тIвар акьалтна. А чкадал чи йикъарани и тIвар алама. Эхиримжи сеферда, тахминан 300-400 йис идалай вилик, дагъвийри цIийи хуьр арадал гъана ва адаз Мехкергъ тIвар гана.

Мехкергъ Кьасумхуьруьвай 15 километрдин яргъа, ЧIигихъ ва КIун­тIар дерейрин арада, экIя хьанва. Гьайванар хуьнин, лежбервилин­ кIвалахар авунин рекьяй хуьр кутугай, мублагь чкадал ала. Хуьр элкъуьрна вири патарихъай чуьллери, булахри, тамарин зулари кьунва.

Хуьруьн кеферпата мискIин авай, рагъакIидай патахъ галай къерехда сурар ава.

Хуьре КъвалцIару, Судуяр, Бандагъар, ГачIахар, Кавхадбур, Кивхаяр, БижатIбур, Бадирхаяр, Мамешар, Жажилар, Къахар, Лавлавар, Жавар, СкатIар, Пахъар, Тахьар, Калам Къадир, Тагъарбур тIварар алай тухумар авай.

1886-йисан переписдин делилралди, Мехкергъа 343 агьали (193 итим ва 150 дишегьли) ва 60 майишат авай.

1966-йисуз хьайи залзаладилай кьулухъ мехкергъвийрин са пай са жерге маса яркIивийрихъ галаз санал дуьзенлухдиз – ЦIийи Макьарал – куьч хьана.

Мурад Мегьамедкеримован «СтIал Сулейманан район: ­тарихдин гелерай» ктабдай.