Сад лагьай миллион…

Докъузпара районда кардик квай Самурдин 14-МГЭС-ди сад лагьай миллион кВт/ч арадал гъанва. Идакай региондин энергетикадин ва тарифрин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.

Чешмеди къейдзавайвал, 0,99 МВт-дин гужлувал авай станцияди вичин кIвалах 2026-йисан 1-июндилай гатIунна. Проектда къалурнавайвал, ада йиса 4,1 миллион кВт·ч энергия арадал гъида.

Хабар гузвайвал, станция 7 вацран къене «ЭкоГЭС»-дин технологиядалди эцигнава. Станциядин дараматдихъ адетдинди тушир чин пад (фасад) ава: адан винел пад ракъинин модулрикай авунва. Чпин гужлувал, санлай къачурла, 15 кВт-дикай ибарат тир 34 панелди станциядин хсуси игьтияжриз энергия гузва: подшипникар къурдай насосриз, автоматикадиз, эквериз ва алакъадиз. Къиметдал гьалтайла панелар адетдин дараматдин чиниз ядай затIунихъ (облицовка) галаз сад хьиз я, амма гьа са вахтунда и жуьре туькIуьрун энергиядин жигьетдай хийирлу хьанва. Ада вичи электроэнергия арадал гъизва.

Алай вахтунда панелрикай туькIуьр­навай дараматдин чини вичин кьудан са пай кьван игьтияжар кIевзава. Вилик квай кам ихьтинди я – дараматдин къавал ва станциядин патав ракъинин панелар алава хъувун. ИкI хьайила, станцияди ракъинилай йисан къене вичи ишлемишзавай кьадар энергия къачуда. И кар себеб яз, гидроагрегатри арадал гъизвай вири электроэнергия сетдиз фида. Дизель-генератор лагьайтIа, игьтиятдин чешме яз амукьда.

Чешмеди раижзавайвал, гъвечIи гид­роэнергетика вилик фин Дагъустандин дагълух районар энергиядалди таъминарунин карда важиблу кам я.

ЦIийи къайдада туьхкIуьрда

2026-йисуз «Давамлу ва активный­ ­уьмуьр» проектдик кваз Дагъустанда здра­воохраненидин сифтегьан куьмек ага­кьардай 29 объект цIийи къайдада туьх­­кIуьрда. Идакай Дагъустандин Гьукуматдин телеграм-каналди хабар гузва.

Кьилди къачуртIа, регионда 2026-йисуз 21 БМК (быстровозводимая модульная конструкция) маса къачун ва эцигун, гьакIни 8 объект дибдай (капитальный) ремонт авун фикирда кьунва.

Мад рикIел гъизва

Газ акъатзавайдакай вахтундамаз хабар гуз, адан чIуру нетижайрикай хуьз газ акъатунал гуьзчивалдай тадаракри куьмекда. Абур цлак кукIурдай са акьван еке тушир приборар я. Гьавада газ пайда­ хьайи­ла, кIеви ванцелди хабар гузва. Идакай Да­гъустандин энергетикадин ва тарифрин ми­нистерстводин телеграм­каналди раижзава.

А тадаракар гьихьтинбур жеда?

Са компонентдинбур – газдин са жуьре тайинарзава: метан, пропан ва я угардин газ (СО).

Кьве компонентдинбур – метанни угардин газ гьа са вахтунда тайинарзава.

Гьинал ва гьикI эцигда?

Ванцелди хабар гудай тадарак цлак кутазва, газ акъатунин мумкинвал гзаф тир чкада: газдин къазандин, колонкадин, счётчикдин ва я газдин плитадин патав.

Прибор пенжеррин, гьава дегишдай чкадин (вентиляция), гурмагъдин ва плитадин патарив эцигна кIандач.

Къуллугъ авун:

Ванцелди хабар гудай прибор йиса са сефердилай тIимил тушиз ахтармишна кIанда (эгер паспортда маса къайда къалурнавачтIа).

Тадаракра авай сенсоррин къуллугъу­нин муддат вад йис я, вич-­вичелай газ агалдай къалпагъдин (ЗГК, запорный газовый клапан) – цIуд йис.

Раижзавайвал, прибор хатасузвал патал я. 2025­-йисан делилралди, приборрин юкьван къимет 4 агъзур манат кьван я (ачух чешмейрай къачунвай хабар).

Агьалийривай тадарак эцигуниз талукь суалар чеб яшамиш жезвай чкада газ чара ийидай тешкилатдиз ва аварийный къуллугъдиз гуз жеда. Телефондин нумра: 104.

РикIел хкин, идалай вилик и чешмеди агьалийриз, газ ишлемишдайла, хатасузвилин къайдайрал амал авуниз эвер ганай. Къейдзавайвал, и жигьетдай къайдаяр чIуруни зегьерламиш хьунал, хъиткьинунал ва я цIай кьунал гъун мумкин я.

Кьилди къачуртIа, агьалийриз гьар йисуз ахтармишун патал газдин къуллугъдиз эверун, ремонтдин кIвалахар жува тавун, котел ва я колонка кутадалди вилик гьава чIугвазвани, чIугвазвачни чирун (вентиляциядин сеткадал чарчин кIус твах) патал лугьузва.

ГьакIни запундин кфадалди вацра са сеферда галкIурнавай чкайрай газ акъатзавани, акъатзавачни ахтармишун (куркурар пайда хьайитIа, газ акъатзава) ва са жерге маса къайдайрал амал авун рикIел гъизва.

Гьазурайди – Муса  Агьмедов