Себебар гзаф ава

Кьилин редактордин гаф

Эхиримжи йисара республикадин газетрин, журналрин тиражар агъуз аватзава. Ихьтин гьалар чи уьлкведин маса регионрани ава. Мисал яз, къачун чна “Лезги газет”. 2017-йисуз ам 9039 касди кхьенвай. 2018-йисуз садлагьана 7326-дал кьван тIимил хьана. 2019-йисуз редакциядин векилри кьиле тухвай мярекатрин, гуьруьшрин ва маса серенжемрин нетижада агъуз­ аватунин вилик пад кьаз алакьна: тираж 7516 экземпляр тир. Амма цIи, 100 йисан юбилей къейдзавай йисуз, газетдин тираж мадни тIимил хьана — 6426 экземпляр. Гьа са вахтунда “Лезги газет” Дагъус­тандин государстводин СМИ-рин арада виридалайни еке тираж авай газет я. Гекъигун патал: “Дагестанская правда” — 3289, аваррин “Гьакъикъат” — 5010, даргийрин “Замана” — 4000, къумукьрин “Ёлдаш” — 3433, яхулрин “Илчи” — 2600, “Табасарандин нурар” — 1674, но­гъай­рин — 2500, цIахуррин 1200 экземпляр.

Йисалай-суз газетрин тиражар агъуз аватунихъ са жерге себебар ава. 2017-йисуз республикадин гзаф районра, хуьрера авай почтарин отделенияр, арадал къвезвай къазанжияр тIимил я лугьуз, агална. И карди, кьилди къачуртIа, “Лезги газет” кхьизвайбурун кьадар садлагьана тIимиларна. Хайи чIа­лал газет кхьин патал, са шумуд километр рехъ атIа­на, къунши хуьруьз гьар нивай хьайитIани физ ж­ед­ач. Почтадин отделенийра газет кхьинин къиметни къвердавай хкажзава. Шаз 854 манат тиртIа, цIи 917 манат хъувуна. Идалайни гъейри, районра, хуь­ре­ра авай почтадин отделенийрал карханадин кьилевайбуру йиса кьве сеферда планар илитIзава. Эгер план ацIур тавуртIа, кIвалахдикай магьрум жез­ва, гьатта отделе­ние михьиз агалдай чкадал къвезва. Планар ацIурун патал бязи отделенийра йис патал газет кхьизвайбурувай зур йис патал кхьихь лугьуз тIалабзава. И месэладин патахъай 2019-йисан эхирра чи газет кхьизвайбурулай  заз наразивилин зенгерни атана. Заз ма­лум хьайивал, йиса кьве сеферда планар тайинарун са документдани къейд­навач. Амма отделенийрай илитIзава. Нетижада гзафбуру газет зур йис патал кхьизва. Мисал яз, 2020-йисуз йис патал Докъузпара районда са газетни кхьенвач. Вири (410 экземпляр) зур йисанбур я. Шаз и районда “Лезги газет” 700 касди кхьенвай. ЦIи 300 экземплярдин тIимил хьана. Санлай къачурла, 2020-йисуз “Лезги газет” почтадин отделенийрай йис патал 1348 касди кхьенва.

Интернетдини таъсирзава, нетижада тиражар агъуз аватзава. И кар себеб яз, чи уьлкведа, чап хъийин­ тийиз, электронный къайдадал элячIнавай изданияр садни кьвед авач. Хайи чIаларал акъатзавай газетар патал и рехъ хаталуди я. Къуватар, мумкинвилер амай кьван газет чапна кIанда. Гьа са вах­тунда­ электронный къайдани кардик кутаз жеда. Ми­сал яз, “Лезги газетдихъ” къенин юкъуз республикада­ вирида­лайни хъсанбурукай сад яз гьисабзавай сайт, “Инста­грам”, “Одноклассники”, “Вконтакте”, “Фейсбук”, “Телеграм” сетра, “Ютуб”-да, “Дзен”-да хсуси чи­нар ава.

Къейд ийин хьи, Инстаграмда “Лезги газетдин” хабарар 18 агъзур касди кIелзава. И делилди гзафбуру Интернет хкязавайдан гьакъиндай шагьидвалзава. Амма газет, чарчин ери гьиссиз, гъиле кьуна кIе­лунни, телефондин, компьютердин экрандилай кIелун сад туш. ГьакI ятIани, гзафбуру, иллаки жегьилри, кьвед лагьай жуьре хкязава. И кардин вилик пад кьун четин месэла я.

Дагъустандин хайи чIаларал акъатзавай газетрин, журналрин тиражар тIимил хьуниз таъсирзавай себебар мадни ава: акьалтзавай несилар къвер­давай руьгьдин ивирривай къерех хьун, хизанра веледриз хайи чIал чируниз бес кьадар фикир тагун, йисалай-суз чIехи яшарин инсанар арадай акъатун ва икI мад. Абурукай виридакай ра­хай­тIа, яргъал фида.

И нумрадин 10-чина чна 2020-йис патал “Лезги газет” гьина гьикьван кхьенватIа хабар гузвай макъа­ла чапнава. Сиягьра анжах почтадин отделенияр авай хуьрер гьатнава. Виридалайни гзаф Сулейман-Стальский районда (1575 экземпляр) кхьенва­.

Гьуьрметлу ватандашар! Лезгияр виринра виниз тир руьгьдин, савадлу инсанар яз машгьур я. Чна га­зетдин чинра цIининди чи газетдин 100 йисан­ юбилейдинди, идахъ галаз алакъалу яз газет жезмай кьван гзафбуру кхьин чи кьилин винизвал тирди са шу­мудра къейднай. Гьайиф хьи, икI хьанач. Умудлу я хьи, йисан кьвед лагьай пай патал хьайи­тIани, чи ван­ гзафбуруз къведа, тираж хкаж хъжедайвал ийида­.

Мегьамед  Ибрагьимов


Всего просмотров: 82
Подпишитесь на наши каналы:

Читайте также:


Новости партнеров

Яндекс.КартыКарта распространения коронавируса в России и мире