РикI ацукьнава…

Регионрин уртах общественный теклифрин «Кеферпатан Кавказ» центради (МЦОИ) «Медиалогия» компаниядихъ галаз санал СКФО-дин субъектра сиягьатчияр патал итижлу чкаяр — туриствилин брендар — ахтармишунин кIвалах кьиле тухузва ва  абурун нетижаяр  мцои.рф. сайтда чапзава. Ахтармишунрин макьсад Кеферпатан Кавказдин регионрихъ туристар кьабулунин жи­гьет­дай авай мумкинвилер ахтармишун я. И мукьвара сайтда нубатдин региондиз — Дагъустан Республикадиз  талукь делилар чапнава.

«Дагъустандал чIехи пай туристрин рикI  тIебиатдин ва тарихдинни культурадин  кье­тIенвилер  себеб яз ацукьнава. Россиядин виридалайни къадим шегьер Дербент гьа ина, адахъни 5 агъзур йисан тарих ава», —  кхьенва сайтда.

Малум хьайивал, массовый информациядин такьатра мукьвал-мукьвал чпин тIва­­рар кьазвай чкайрин  сиягьдик республикадин 10 объект ква.

Сад лагьай чкадал дуьньяда виридалайни зурбади тир элкъвена агалнавай гьавиз — Каспий гьуьл  ала. Адан тIвар СМИ-ра 26398 сеферда кьунва. Гьакъикъатда ам вир я, амма вичин екевал (371 000 кв.км) се­беб яз, адаз гьуьлуьн дережа ганва. Гьуьл Ев­­ро­па­ни Азия какахьзавай сергьятдал ала ва адаз вад уьлкведихъ — Россия­дихъ, Азер­бай­жандихъ, Туьркменистандихъ, Ирандихъ ва Къазахстандихъ  галаз алакъалу къерехар ава.

Кьвед лагьай чкадал кIарасдал, къванцел нехишар атIудай, ракь художественный тегьерда гьялдай регионда виридалайни чIехиди тир центр — Кубачи хуьр (1491 сеферда) ала. Халкьдин сеняткарвилерин надир шейэрик Кубачидин гимиш ва анин шалар — кIазар акатзава. Юкьван ассирра ина гьакIни  ракьукай парталар ва яракьар гьазуриз хьанай.

Пуд лагьай чкадал къадим девирдилай (гьеле арабар къведалди вилик) авай имарат — Нарын-къеле ала. Адан тIвар СМИ-ри 1235 сеферда кьунва. Нарын-къеле Каспий гьуьлуьхъ галаз кьве цлалди галкIур­на­вай Дербентдин къеледин  пай я. И цлари персрин уьлкведиз рехъ ачух­завай Каспийдин варар агалун лазим тир. Къеле ЮНЕСКО-дин виридуьньядин культурадинни тарихдин ирсинин сиягьда ава.

Нубатдин чка Европада виридалайни деринди тир Сулакдин каньонди кьунва (1160 сеферда). Адан яргъивал — 53 километрдиз (дуьньяда виридалайни яргъибу­ру­­кай сад), деринвал бязи чкайра 1920 метр­диз барабар я. Сулакдин дере мукьвал-мукьвал США-дин Гранд Каньондихъ галаз гекъигзава.

Кавказдин адетдин тIуьнрик акатзавай хинкIалдин тIвар 953 сеферда кьунва. И тIуьниз Дагъустандин асул лишан я лагьай­тIа жеда. Амма гзафбуру ам Гуржистандин милли хуьрекдихъ — хинкалийрихъ галаз какадарзава.

Дуьньяда виридалайни кеферпата авай  сармашухрин тамун — Самурдин заповедникдин тIвар 365 сеферда кьунва. «Самурдин там са шумуд миллион йисан тарих авай надир, вичиз тешпигь авачир экосистема я. Ам Кьиблепатан Дагъустанда, Самур вацI гьуьлуьк какахьзавай чкада ава», — кхьизва авторди.

Шалбуз дагъдин ва «мурадрин рекьин» тIвар 358 сеферда кьунва. Идалайни гъейри, ахтармишунра Кавказда  мусурман дин сифте яз чкIиз башламишай  чкадин — Къала-Къорейш хуьруьн тIвар кьунва  (177 сеферда).  Алай вахтунда и хуьре касни амач, амма вилик девирра  ам исламдин цивилизациядин  — Къайтагъдин уцмийстводин меркез тир. Сиягьдин эхиримжи чкадал Табасарандин гамар (135 сеферда) ала. Еридал гьалтайла, абурув анжах Персиядин халичаяр гекъигиз жеда. Дагъустандин гамарикай  сифте делилар гьеле  Геродотан кIвалахра гьалтзава.

Амина Муслимова


Всего просмотров: 34

Читайте также: