Афгъандин хер рикIе ама

Ингье 31 йис алатнава Советрин аскерар Афгъанистандай ахкъудай 1989-йисан 15-февралдилай инихъ. 10 йисуз (1979-1989) СССР-ди Афгъа­нистандин халкьдиз куьмекна.  Международный терроризмдихъ галаз женг чIугуна. Дяведин нетижаяр хъсанбур хьанач: 15 агъзурни 31 кас телеф, 57 753 аскердал хирер хьана, бязибур гел галачиз квахьна.

Ахцегь райондин Цуругърин хуьряй тир  Севзихан  Мирзехановани  Афгъандин дяведа иштиракна. 1982-йисуз хуьруьн школа куьтягьай жегьилдиз 1983-йисан 21-апрелдиз Советрин Армиядин жергейриз эверна. Ам Афгъанистандин сергьятдин мукьув гвай Теджен шегьердиз акъатна. Танкунин водитель-механиквилин пеше къачунвай ам отделенидин командирвиле тайинарна. 30-октябрдиз дяведин вири техникани гваз Афгъанистандин Кандагар шегьердиз тухвана.

С.Мирзеханова гьеле школада кIелзавай йисарилай танкист хьу­ни­кай, Германияда къуллугъуникай ва гьана акъвазуникай фикирзавай, гьикI хьи, адан чIе­хи вад стхадини маса уьлквейра армияда чешнелудаказ къуллугъна, абурукай пуда — ГСВГ-да. Гъве­чIи Севзиханаз абурун суьгьбетрай аскервилин уьмуьр-къуллугъ саки чизвай ва къаст, гьабуру хьиз, ватанпересвилин буржи ла­йихлу­да­каз тамамарун тир. Амма кьисметди Севзихан Афгъандин дя­ведин къизгъин женгериз акъудна.­

— Гьелбетда, дяведа гьар жуьре­дин дуьшуьшар гзаф хьана, — ри­кIел хкизва С.Мирзеханова. — 1984-йи­сан мартдиз, дагълух хуьрер душ­ман­рикай михьзавай операция­да зунни Мухуров Камал (чна санал къуллугъна, 2018-йисан 24-апрелдиз ам, гьайиф хьи, кечмиш хьана) недай-хъвадай суьрсет, ГСМ, тех­ника авай машинрин колонна хуьн патал ра­къур­навай дестедик квай. Дагъдин рекьин къекъуьндал чи танк фугасдин минадал хъиткьин­на, зи кьилин мефтI къарсана (гьа чIа­валай зун 3-группадин инвалид я), Камал саламатдиз къа-къатна. Мягькем бронядин къеневай танкистар яз, чаз пара хасаратвилер жезвачир. Амма гранатомётчикринни миномётчикрин кар хаталуди тир. Пияда аскерар па­ра телеф жезвай, иллаки — сифте вах­тунда. Ахпа чаз “Вун ягъ тавунмаз, ямир!” лагьай эмирни ганвай. 1984-йисуз Кандагардиз Америкадинни Англиядин инструкторри гьазурнавай 2000 боевик атайла, гьалар мадни къизгъин­ хьана. Нагагь Гуржистанда гьазурна рекье тур 500 кас спецназдин ба­тальондин куьмек хьаначир­тIа, чи гьалар мадни пис жедай. Дя­ведин махсус яра­кьар-тадаракар (месела, 200 метрдин мензилда кIвачин ван къведай, мичIи вахтунда аквадай ала­тар ва икI мад) гвай абуру асул гьисабдай махсус операцияр йифен вахтунда кьиле тухудай. Нетижада чи бригададилай 6 йисуз алакь тавур­ хьтин крар — абуру са йисан къене­ кьилиз акъуд­на, чи телефви­лерни акъвазна, дяведин халис пе­шекар­рихъ галаз чунни руьгьламиш хъхьана­.

Ваз гьукуматдин патай гьихьтин кьезилвилер ава? — хабар кьазва чна 1997-йисалай Цуругърин хуьруьн клубдин музыкант, художественный руководитель  (ам халкьдин милли музалатрин устад я), 2011-йисалай СДК-дин заведующийвиле кIвалахзавай Севзихан стхадивай.

— Эменни-малдин налогдикай азад авунилай гъейри, мад са кьезилвални авач,- жаваб гузва касди­.

—  Ватандин ЧIехи дяведин ветеранар саки амач. Жегьил-жаванриз ватанпересвилин тербия гунин важиблу кIвалах гила куь хиве гьатнава, тушни?

— Эхь, гьелбетда. И кIвалах за школада, хуьруьн Советдин идарада, библиотекада (гьайиф хьи, хуьре лап хаталу гьалдиз атанвай клубди кIвалах тийиз пара йисар я) жегьилрихъ галаз датIана кьиле тухузва. Аялар “Зарница”, “Орлёнок” къугъунриз гьазурзава, ватанпересвилин темадай ачух тарсар,  диспутар ва гуьруьшар тешкилзава. 23-февралдин, 9-майдин суварриз талукь райондин мярекатра иштиракзава ва икI мад.

Дашдемир  Шерифалиев


Всего просмотров: 67
Подпишитесь на наши каналы:

Читайте также:


Новости партнеров

Яндекс.КартыКарта распространения коронавируса в России и мире